Smart Charge Leader · 1 september 2026
Europa moet de laadpalen die er staan eerst vullen voordat er meer bij komen
Exploitanten breken even bij een bezettingsgraad van circa 20 tot 23 procent en halen gemiddeld 8 tot 10. Volgens Issam Tidjani zit de hefboom in de prijs per laadstation en per uur, niet in het aantal laadpunten, en de herziening van AFIR bepaalt of exploitanten die hefboom mogen gebruiken.
Door RiDERgy editorial
Issam Tidjani heeft in de zomer in Italië in de rij gestaan bij laders, terwijl er volgens hem een kilometer verderop een vrij station op vol vermogen stond. De medeoprichter en CEO van het Berlijnse laadplatform Cariqa schat de gemiddelde bezettingsgraad van een exploitant op 8 tot 10 procent. Het break-evenpunt ligt volgens zijn cijfers rond 20 tot 23 procent. Dat gat is het hele probleem, en Europa's reflex is om het te dichten door meer laadpunten te bouwen.
Openbaar laden zou zo geprijsd moeten worden dat de capaciteit die er al staat gevuld raakt, voordat de sector er nog meer aan toevoegt. De verdeling is scheefer dan het gemiddelde doet vermoeden: ongeveer 10 procent van de stations doet het echte werk, terwijl een lange staart soms rond 1 procent draait. Omdat meer dan de helft van de kosten van een exploitant niets met elektriciteit te maken heeft, spreidt elke extra kilowattuur door een bestaand laadpunt huur, nettarieven en onderhoud over een grotere basis. Zo dalen prijzen. Een nieuw laadpunt doet het tegenovergestelde: het voegt vaste kosten toe op de dag van ingebruikname en vindt zijn klanten later, als dat al lukt.
Toch telt het publieke debat nog steeds laadpunten. Tidjani zegt te horen dat Europa tegen 2028 5 miljoen laadpunten nodig heeft en vraagt waarvoor, aangezien de knelpunten zich beperken tot een handvol overbelaste dagen per jaar. Een doelstelling in hardware beloont het verkeerde gedrag, en die loopt tegen een regulatoire tweesprong aan: de herziening van de Europese verordening voor infrastructuur voor alternatieve brandstoffen (AFIR), volgens hem later dit jaar verwacht, bepaalt hoeveel vrijheid exploitanten hebben over hun eigen prijzen.
De zinvolle eenheid is niet het netwerk maar het uur op één station. Locaties pieken op verschillende momenten: een parkeerplaats bij een fastfoodrestaurant tijdens lunch en diner, een supermarkt in de vroege avond, een winkelcentrum op zondagmiddag. Een algemene korting geeft marge weg op de drukke locaties en doet niets voor de rustige. De engine van Cariqa bepaalt daarentegen een prijs per station en per uur, laat de werkpaarden met rust en geeft de ongebruikte staart een zetje. Tidjani is ook duidelijk over wie die prijs moet bepalen: de exploitant, als verkoper, zonder tussenpartij. Veel van de prijschaos waarover automobilisten klagen komt volgens zijn redenering voort uit de wederverkoopketen, niet uit hebzucht van exploitanten.
Twee bezwaren verdienen meer gewicht dan hij ze geeft. Het eerste is eerlijkheid: tijdsafhankelijke prijzen rekenen het meest aan de automobilist met de minste keuzevrijheid over het moment van reizen, en dat is vaak de zakelijke rijder. Het tweede is natuurkunde. Bij echte drukte is de beperking meestal de netaansluiting en niet het aantal laadpunten, en Tidjani erkent dat weinig exploitanten op alle laadpunten tegelijk het nominale vermogen kunnen leveren. Prijs verschuift vraag; hij kan geen capaciteit scheppen die een aansluiting niet heeft. Hij erkent ook dat het model van Cariqa nog niet netbewust is, wat betekent dat een prijsengine automobilisten in principe naar het zwakste deel van het net zou kunnen sturen.
Beide bezwaren pleiten voor prijzen die het net kunnen zien, niet tegen prijsstelling zelf. De vergelijking met Hamburg is leerzaam. In S2 Ep. 5 betoogde Michael Dammann van Hamburger Energienetze dat regels, en niet markten, moeten bepalen waar batterijopslag komt, omdat een nationaal prijssignaal niets zegt over een lokaal knelpunt. Voor een installatie die vijftien jaar op één plek staat, heeft hij gelijk. Voor een laadsessie van een half uur kan een prijs die per station en per uur varieert de vraag sneller herverdelen dan welk regelboek ook, mits hij een congestiesignaal bevat. Nettarieven die aan congestie zijn gekoppeld in plaats van aan één jaarlijkse piek, waarover volgens Tidjani in Duitsland en de Scandinavische landen wordt gesproken, zouden precies dat leveren.
De volgorde doet er dus toe. Exploitanten moeten een prijs per station en per uur publiceren en de klantrelatie in handen houden die dat leesbaar maakt. Regelgevers die AFIR herzien, moeten de vrijheid beschermen om prijzen naar tijd en plaats te laten variëren, in plaats van die in naam van transparantie plat te slaan. Netbeheerders moeten tarieven aan congestie koppelen, zodat prijsengines de beperkingen van het net overnemen in plaats van ze te negeren. Wagenparken die afhankelijk zijn van openbaar laden, moeten aanbieders om uurprijzen gaan vragen, want wie het eerst vraagt, geeft de producten vorm.
Het goedkoopste laadpunt dat Europa dit decennium kan bouwen, is het laadpunt dat er al staat op 1 procent.
RiDERgy Commentaar
Wij vinden Tidjani's diagnose bruikbaarder dan de consensus over het aantal laadpunten, en we zouden verder willen gaan. Een bezettingsgraad van 8 tot 10 procent tegenover een break-even van 20 tot 23 procent is geen marketingprobleem; het is een locatie- en planningsprobleem dat prijsstelling maar gedeeltelijk kan herstellen. Waar we het volledig mee eens zijn: de beperking achter het hek van een depot is dezelfde als die hij op straat beschrijft, en de eerste stap is altijd om de vraag te sturen binnen de aansluiting die u hebt, in plaats van een grotere aan te vragen.
Waar wij verder gaan dan hij: een prijsengine die het net niet kan zien, is een risico en niet slechts een onvolledig product. Tidjani is openhartig dat die van Cariqa nog niet netbewust is, en wij denken dat dat gat de kern van de zaak is. Prijssignalen die lokale congestie negeren, sturen voertuigen uiteindelijk naar juist die voedingskabel die ze niet aankan, en de rekening voor de netversterking komt bij iedereen terecht. Ons eigen werk loopt andersom: begin bij de fysieke grens en optimaliseer daarbinnen de kosten. Wie die volgorde omdraait, koopt met een goedkoper tarief alleen een duurder net. De herziening van AFIR zou congestiebewuste prijsstelling tot de norm moeten maken in plaats van een functie waar sommige platforms ooit aan toekomen.
Luister naar de hele aflevering: S2 Ep. 6, Issam Tidjani, medeoprichter en CEO van Cariqa, over directe betalingen voor het laden van EV's, het einde van de prijschaos en de plek van slim laden, Smart Charge by RiDERgy.
5 min leestijd