Skip to content
RiDERgy RiDERgy
Smart Charge · 14 May 2025 · 54 min

Ep. 12: Einfach selbst Energieversorger werden – Florian Henle über Polarstern, Purpose und die Energiewende - Wirklich

Transcript

Opgeschoond op basis van een automatisch transcript. Vertalingen zijn automatisch gegenereerd en kunnen fouten bevatten.

Welkom bij de Smart Charge by RiDERgy Podcast. Dit is Claudio Geyken, oprichter en CEO van RiDERgy. Dit is uw show om alles te leren over energiebeheer en smart charging innovatie voor elektrische voertuigen en voertuigvloten.

Welkom bij een nieuw aflevering van Smart Charge. Vandaag neem ik u mee naar München, rechtstreeks naar het kantoor van een energieleverancier die veel anders doet: Polarstern. Ik ben op Florian Henle en zijn team gestoten toen ik op zoek was naar energieleveranciers in Duitsland die echt consequent duurzaam, innovatief en ondernemend denken. Wat ik heb gevonden, is een bedrijf dat niet alleen overtuigt met 100% groenestroom en groengas, maar ook een echte gebruiker van de energietransitie is – met huurderstrommodellen, waterstofprojecten en intelligente laadinfrastructuur. Florian is mede-oprichter en CEO van Polarstern.

In ons gesprek vertelt hij hoe hij samen met zijn vrouw het bedrijf heeft opgericht, waarom zij bewust hebben gekozen tegen VC-geld en Polarstern volledig bootstrap hebben opgebouwd, en waarom zij uiteindelijk zelf energieleverancier zijn geworden. Nu gaan we rechtstreeks het gesprek in, opgenomen ter plaatse in het Polarstern-kantoor in München. Oké, Florian, fijn dat we hier kunnen zijn en dat je me hier in het kantoor welkom kunt heten, hier midden in de stad München. Hoe gaat het vandaag met je? Goed, de zon schijnt, jij bent hier,

Claudio, dus het past. Super. Ja, zoals ik graag wil beginnen: kun je de luisteraars een beetje meenemen, wat is jouw achtergrond? Je mag best uitweiden, zoals je het graag wilt, voordat we echt aan de onderwerpen beginnen. Ja, ik zal kijken dat ik het mooi ter zake kom, want als mensen altijd zoveel over zichzelf praten, wordt het ook vaak erg, erg lang. Maar ja. Dus ik ben de oprichter van Polarstern. En ik ben ook gelukkige vader van drie

jongens, en dat al 15 jaar zowel de jongens als Polarstern. Dus mijn eerste zoon is tegelijkertijd met Polarstern ter wereld gekomen, in hetzelfde jaar – twee baby's tegelijk. Precies, twee baby's tegelijk. En beide ontwikkelen zich uitstekend, wat ook mooi is. Ja, en van mijn achtergrond misschien nog iets: ik ben bedrijfseconomist. Ik heb internationale bedrijfseconomie gestudeerd, in Cambridge en in Landshut, en was toen eerst in Zwitserland. Ik heb daar een cleantech-startup helpen opbouwen en

ben na acht jaar – een lange afstandsrelatie was op een gegeven moment genoeg – en het gezin stond op het spel. Toen ben ik naar München teruggekomen, waar mijn vrouw de hele tijd was. Kun je uit München? Ik ben niet uit München. Ik ben opgegroeid in het noorden van Beieren. Maar mijn vrouw was al veel jaren hier. Ik ben vele jaren heen en weer gependeld tussen Zwitserland en München, en op een gegeven moment was het genoeg. En ja, toen had ik de kans, via vrienden in deze oprichtingsenergieke-

Babel, zou je kunnen zeggen, hier in terecht te komen. Die is in München relatief sterk. Dat weet men niet zo. Er is een sterke startupscène en vooral een zeer energieintensieve startupscène. En ja, in essentie ben ik op die manier ook bij Polarstern terecht gekomen. Heb mijn medeoprichters leren kennen en alles wat volgt is geschiedenis. Interessant. En hoe was die eerste oprichting? Kun je daar nog iets meer over vertellen, hoe je daar bent terecht gekomen, voor de allereerste oprichting? Precies, daar in Zwitserland. Ja, ik was de eerste werknemer daar. Ik heb het bedrijf niet opgericht, ik was

de eerste werknemer. En we hebben high-performance smeermiddelen ontwikkeld op basis van heel speciaal zonnebloemolie, voor de industrie – hydraulische oliën die erg energieefficiënt zijn en ook biologisch afbreekbaar. Interessant. En hoe kwam je dan in de energiewereld? Wat heeft je geleid – het is eigenlijk een beetje verder weg, wel klimaat, maar de energiewereld. Waarom heb je je daarvoor gekozen? In feite had ik al altijd contact met de energiewereld, omdat we de hydraulische oliën enerzijds via de biologische afbreekbaarheid verkochten, maar ook via energiebesparing.

En we zijn echt in bedrijven gaan kijken en hebben bijvoorbeeld bij kunststofspuitgietmachines gemeten hoeveel energie die eigenlijk nodig hebben – met een minerale olie en dus met de HiC Sunflower, zo heet die olie. En zo ben ik echt veel dichter bij het inzicht gekomen: hoeveel energie heeft een bedrijf eigenlijk nodig, wat zijn daar veel kosten – en ben daar steeds een beetje dichter naar toe gekomen. Cool. Ja. En toen? Hoe kwam het toen tot het idee, uiteindelijk, Polarstern

als bedrijf? En nog een paar achtergrondverhalen daarbij. Ja, zeker. Dus Polarstern, zoals het vandaag is – dat was niet ons oorspronkelijke idee. Ons oorspronkelijke idee werd heel anders getriggerd. Dat kwam uit de gasmarkt. Omdat, als je – je kent groenegas wel. Ja. En net zo: iedereen kan groenestroom betrekken, relatief makkelijk. Maar het feit is dat van het energieverbruik van een privéhuishouding ongeveer 20% stroom is en 80% warmte, omdat we in de winter verwarmen, en dat is veel meer

dan wat we via de lampen of zoiets verbruiken. En er was, toen we 15 jaar geleden begonnen, geen fatsoenlijk product op de gasmarkt. Je kon weliswaar groenestroom betrekken – goed, dan kon je 20% van je verbruik eigenlijk duurzaam inrichten. Maar voor de rest moest je toch nog steeds aardgas betrekken. En daar hebben we de groenestroommarkt als blauwdruk genomen en hebben een gasproduct ontwikkeld, dus biogas-herkomstgaranties, en die hebben we door de TÜV laten certificeren. Deze biogas-herkomstgaranties wilden we aan andere energieleveranciers verkopen, net zoals

hoe het met stroomoorsprongcertificaten gaat. Helaas wilde niemand die hebben. Ze zeiden wel: Waarom? Ja, geweldig, eindelijk eens weer een echte innovatie op de gasmarkt. Maar dan zeiden ze ook: Wij gaan mee met de tijd, niet ervoor uit. En dan moet je nadenken. Als oprichter – je bent zelf ook oprichter – wat doe je daar nu mee? En wij zeiden: Oké, als anderen het niet willen hebben, goed dan, dan richten wij onze eigen energieleverancier op. En als wij gas

doen, wat voor de hand lag, dan doen wij natuurlijk stroom ook. En zo is Polarstern ontstaan. Ja, interessant. Ik heb ook al meerdere vergelijkbare verhalen in de energiewereld gehoord, waar oprichters hetzelfde probleem hadden. Ik geloof dat Octopus en anderen die je kent, dat hadden. Mobility House valt me ook nog in – zij die ook zeiden dat ze hun product aan de energieleveranciers probeerden te verkopen, en die wilden dat gewoon niet. Oké, dan doen wij het zelf. En was dat misschien nog

iets om aan toe te voegen? Nee, ik wilde vragen: Was dat al een moedige beslissing om de concurrentie in te gaan? En wat waren de mijlpalen? Hoe hebben jullie dan de eerste klanten kunnen overtuigen? Nou, eerst hebben we een website gebouwd. En toen zeiden we: Prima, nu is hij online, en dan staan er 10.000 klanten voor de deur. Dat was natuurlijk niet het geval. We waren net als de meeste oprichters – en hoewel ik het eigenlijk al wist, misschien toch aan het begin te erg productgericht.

Ik zeg: Hey, we willen het perfecte product hebben – en dan dachten we, dan verkoopt het zich vanzelf. En dat was natuurlijk niet zo. En daarom: ja, de eerste klanten – wie waren dat? Vrienden, familie. We hebben ze met moeite op straat geworven, deels hier in München, bij marketing. Ja, precies, dat hebben we inderdaad gedaan. Alles geprobeerd. Ken je die hogedrukreingers met sjablonen, als je zoiets in de grond freest? Dat hebben we allemaal gedaan. Alles wat je maar doet.

En stap voor stap kwamen dan inderdaad ook de klanten. En we hebben vroeg ingezet op een multichannel-benadering, heel online-gericht. In die tijd was dat nog innovatief – vanaf 2010. Ja, precies, 2011. Opgericht 2011. Uiteindelijk duurt het twee jaar voordat je een beetje voet aan grond krijgt. En toen waren er sociale media – Facebook was nog echt fancy. We hebben vanaf het begin heel direct klantcontact gezocht en doen dat tot vandaag nog. Dus onze klanten

en klanten – we zijn nog steeds erg toegankelijk. En daardoor zijn we erin geslaagd een sterke geloofwaardigheid op te bouwen. En nu worden we vooral door tevreden klanten aanbevolen, naast alle andere marketingmix die je als energieleverancier nodig hebt. En Polarstern – de naam. Wat is daar de achtergrond van? We hadden een paar criteria, en uiteindelijk kwam Polarstern eruit. Een criterium was: we wilden een Duitse naam. We wilden een naam die voor zichzelf spreekt en die niet zo generiek is, zoals bij veel startups het geval is. En toen was daar nog de wens: het zou misschien nog een associatie met het product moeten hebben.

en misschien zelfs met ons. En uiteindelijk is het ons, denk ik, gelukt – ik vind het een mooie naam. Het is duidelijk een Duitse naam, heeft een zekere herkenbaarheid. De poolster is de richtinggevende. We zijn veel in de bergen,

buiten veel onderweg. De poolster is het kompas aan de hemel, hij is richtinggevend. En dat is precies ons doel. Dus in die zin zit daar nog wat meer betekenis in, als je wilt. En een ster is natuurlijk ook energie. Ja, uiteindelijk. En daarom past het eigenlijk heel goed. Natuurlijk leggen mensen niet allemaal dezelfde betekenis erin – sommigen denken aan een modemerk of zoiets. Maar ik vind het nog steeds mooi. En de medeoprichters, die je dan – hoe vond je dat? Het is niet altijd makkelijk om iemand te

vinden die je vertrouwt en met wie je dan zo'n grote stap samen zet. Kun je daar ook een beetje over vertellen? Ja, eigenlijk werden we min of meer gekoppeld door een gemeenschappelijke vriend. En het was niet echt wat je een verkenningsmogelijkheid zou noemen – zo was het niet. Maar het heeft eigenlijk heel goed uitgepakt. En de eerste klanten heb je verteld. Hoe kijk je naar de markt, of hoe keek je destijds naar de markt om jezelf te onderscheiden? De energiemarkt – daar

zijn veel spelers. Wat waren dan de kernhypothesen waarmee je uiteindelijk succesvol werd? De mijlpalen aan het begin, en vooral de initiële hypothesen die zich toen ook op zekere wijze hebben bewaarheid. Nou, ik weet niet of de initiële hypothesen zich zo hebben bewaarheid – dat zou natuurlijk mooi zijn als het altijd zo lineair zou gaan. Maar ik denk dat wat zich echt als een rode draad doorheen trekt en wat eigenlijk – en dat is al

de kernhypothese – is: we wilden een merk opbouwen op de energiemarkt. Een duurzaam, geloofwaardig merk. En ik denk dat ons dat als Polarstern gelukt is. Duurzaam en geloofwaardig betekent dat je transparant moet zijn. Je kunt geen onzin verkopen. Je moet faire prijzen hebben. Je moet uitstekende klantenservice hebben. Je technologie moet functioneren. En je moet voor duidelijke waarden en duidelijke producten staan. Ik denk dat we in deze snijpunt zitten: we zijn echt duidelijk duurzaam – we doen alleen hernieuwbare energie, ook voor gas. Dat doet niemand anders. We

zijn nog steeds 100 % biogas op basis van reststoffen. We hebben 100 % groene stroom. Alles wat we doen, behalve in de mobiliteit of ook huurdersstroom, is altijd echt 100 % duurzaam, maar toch ook met een zekere technologische en richtinggevende ambitie. Begrepen. En de 100 % duurzaamheid – kun je daar misschien wat meer in detail over gaan? Je exploiteert ook installaties. Koop je die in? Hoe moet je je dat voorstellen? Beide, dus zoals de

meesten op de energiemarkt. Je hebt dan geen single sourcing, maar je diversificeert natuurlijk je portefeuille een beetje. Dus we produceren ondertussen bijna 15 % van de energie zelf, in eigen installaties. En verder kopen we onze stroom van windkracht, van pv-installaties, maar ook van waterkracht op de markt in. En de campagne – kun je daar misschien ook iets over zeggen, hoe dat te interpreteren is. Dat is dan waarschijnlijk wat je zojuist zei. Maar je ziet het overal

hier op het kantoor en nu op jouw t-shirt. Voor wie het niet kan zien – dat is het nadeel van de podcast, je hoort alleen maar. Dat is precies wat ik bedoelde met de merkidentiteit, met standpunt. Ik vind dat het belangrijk is voor een mens om standpunt te hebben, voor bepaalde dingen in te staan. Maar dat kun je net zo goed als bedrijf, als organisatie. En dat is echt onze houding. Onze visie en missie is om met energie

de wereld te veranderen. En dat bewust ook met deze dubbele betekenis. En wat we doen, is geen onzin, maar dat is echt – daarmee nemen we risico, dat is een standpunt. Dus onze producten heten ook zo: ze heten echt groene stroom, echt huurdersstroom, echt biogas. Dat betekent: hé, dat is het echte, het authentieke. En dat loopt echt door alles heen, en eigenlijk ook al vanaf het begin. Dat is

zeker al minstens 12 jaar oud of zo. Maar het werkt goed voor ons en is echt onderdeel van onze dna. En de anderen – hoe kijk jij op de markt? Ik ben inmiddels relatief lang enthousiast over de energietransitie, volg die sinds 2004 en dus ook de ontwikkelingen. Eerlijk gezegd moet je zeggen dat de meeste traditionele energiebedrijven zich aanvankelijk tegen de energietransitie hebben verzet. In ieder geval is dat mijn waarneming, dat die 5 % hernieuwbare energie al als onmogelijk werd gezien

door de traditionele spelers. En toen kwam op een gegeven moment in mijn waarneming ook de toezegging van de groten, en ineens waren ze allemaal groen. En hoe kijk jij daarop als je zegt dat jullie echt groen zijn – vergeleken met misschien de wat traditionelere spelers? Hoe zou je zeggen dat die niet echt groen zijn? Dat is zo – je kunt ook naar McDonald's gaan en een salade eten. Dat is eigenlijk het korte antwoord daarop. Niet echt groen is als ik nog steeds

fossiele energie in mijn portefeuille heb, want het hoeft niet. Het maakt misschien het een of ander iets makkelijker, dat klopt. Maar als ik het echt serieus meen, dan verkoop ik gewoon geen fossiele energie meer. En dat bijvoorbeeld – echt betekent ook als ik nu groene stroom aanbied, dat ik met elke kilowattuur die je van mij krijgt, ook hernieuwbare installaties stimuleer, zodat klanten weten: hé, ik verandering ook iets op de markt. Als ik nu bij Polarstern stroom betrek, dan

verander ik iets aan die volledige strommix, want die bouwen nieuwe installaties. Die garanderen mij dat. Die verdelen niet zomaar om. Dus zulke dingen – en bij Polarstern: met elke klant bouwen we ook micro-biogasinstallaties in Cambodja en pv-installaties in Madagaskar. Dat betekent dat dit energietransitie wereldwijd is. We brengen de energietransitie bij ons, we bouwen hier extra capaciteit, maar we bouwen het ook wereldwijd. En precies dat is het verschil met: ik koop ergens groene stroom van een of ander energiebedrijf of discounter, die soms aanwezig is

en soms niet, en die gewoon ergens goedkope certificaten koopt, maar verder niks aan de totale opwekking, aan de totale strommix verandert. Hoe kijk jij naar certificaten? Er zijn natuurlijk ook goedkope en goede. Kun je misschien ook het publiek, die zeker wel eens van certificaten hebben gehoord, maar misschien niet zo goed doorzien als jij, meenemen? Dus eigenlijk moet je zeggen: certificaten, ook herkomstverklaringen genoemd – dat is hetzelfde –, zijn extreem zinvol. Een certificaat op zich is niet slecht. Het thema is: wat doe je er dan mee? En waar komt het vandaan? Hoe is het opgewekt? En dat is natuurlijk in eerste instantie voor klanten lastig om

onderscheid te maken of te begrijpen. Wat is goed, wat is slecht? Heel eenvoudig: een certificaat is eigenlijk een nauwkeurigheid van de naleving, uiteindelijk om te laten zien: hé, waar komt die stroom vandaan, uit welke installatie komt het? Als het een goed certificaat is, weet ik precies uit welke installatie de stroom komt. Dan kan de leverancier je ook zeggen: hé, let op, we betrekken bijvoorbeeld hier waterkracht van het kraftwerk Wasserburg aan de Inn – zo zou het bij ons zijn. Kan ik je aantonen. Kan ik

je laten zien, als je ergens iets slechts koopt, dan is het niet zo makkelijk aan te tonen. Dan weten de leveranciers het ook soms helemaal niet. Dus dat is het eerste punt. En als je nog wat zeker wilt zijn, dan kijk je: hé, is dat bedrijf gecertificeerd? Bijvoorbeeld bij het Grüner-Strom-Label. Interessant. En wat is jouw visie? Dus we zijn nu in Duitsland op 60 % hernieuwbare. Hoe bereiken we 100 %? En heb je daar ideeën over hoe we daar komen?

duurzaam uit te voeren.

Ach, weet u. We voeren altijd deze discussies. En het was ook wat u eerder vroeg met de energieleveranciers. Die weigeren zich. We voeren altijd discussies: is dat mogelijk of is wat niet mogelijk? Feit is: we hebben alles wat we nodig hebben. We hebben de technologieën. We weten hoe het werkt. Ja, ook een 100% hernieuwbare wereld is mogelijk. Ook al zeggen anderen dat dit niet het geval is. Ja, we moeten iets veranderen. De mens steekt altijd zoveel energie in het behoud van het bestaande,

en eigenlijk daarin om zich niet te hoeven veranderen. We zijn zo veranderingsresistent. Dat is verschrikkelijk. En ja, totdat we nieuwe technologieën, innovaties of zoiets gaan toepassen – verschrikkelijk. Maar dat is een ander onderwerp. Feit is: we hebben alles wat we nodig hebben. We moeten het alleen willen. Ja. Het energiesysteem zal niet hetzelfde zijn. We zullen niet grote installaties hebben die simpelweg produceren, in het net storten en klaar. Nee, we zullen momenten hebben – dat weet men – waarbij we veel te veel stroom

produceren, en momenten waarop we stroom nodig hebben omdat we weinig produceren – namelijk concreet bij de zonnepanelen: wanneer de zon schijnt, produceren ze. Wanneer de zon niet schijnt, is er geen stroom. Dat betekent dat het gehele systeem flexibeler moet worden. En dat kost ook geld. Dus moet men zich echt in de spiegel kijken en zeggen: ja, we moeten hier geld in handen nemen om ons energiesysteem te veranderen. Maar wat? En daar houdt de discussie op. Maar de discussie moet in

mijn ogen veel verder gaan. Die moet namelijk luiden: wat hebben we daar dan van? We praten altijd alleen maar over wat dat spul kost, maar niet: wat hebben we ervan? Verschrikkelijk, wie het ook is. En dat irriteert me. En als ik daar nog punten mag maken: wat hebben we als samenleving ervan? We praten hierover. We hebben allereerst schone energie. Niet slecht, als men misschien kinderen wil hebben en die wellicht ook nog kleinkinderen willen hebben. En als men het voor de planeet

een beetje na het hart ligt. Maar het kan natuurlijk zijn dat het mensen misschien niet zo na het hart ligt. Ook oké – ik vind het vreselijk. Maar we hebben hier vrijheid van meningsuiting. Maar het tweede punt is, en ik vind dat het veel te kort komt: we worden strategisch onafhankelijker. Waar kopen we onze spullen nu in? Die fossiele stof komt van buiten. Die komt meestal uit landen die eerder autoritair worden bestuurd. Dat zijn miljarden die voortdurend voor consumptie naar het buitenland gaan. En wat

we nu moeten doen: we moeten die miljarden in handen nemen, om ze niet voor consumptie, maar voor investeringen in te zetten. En wel hier bij ons. Investeringen. We worden onafhankelijker van het buitenland, strategisch onafhankelijker. We besparen ons op lange termijn – als ondernemer kijk je niet alleen wat iets je op korte termijn kost, maar je kijkt overall. Dat betekent dat we een energiesysteem zullen hebben dat uiteindelijk goedkoper is dan nu. Maar daarvoor moeten we eerst geld in handen nemen. Uiteindelijk hebben we een schoon

systeem dat onafhankelijker is. We zijn strategisch veel beter gepositioneerd en besparen ons ook nog geld. Totaal logisch. En welke rol wil Polarstern spelen in dit nieuwe energiesysteem, waar flexibiliteiten vooral een grote rol spelen – batterijen, vraagzijde die gestuurd zou moeten worden, en misschien ook nog andere dingen? Exact zoals u het gezegd hebt. We spelen deze rol al. We hebben installaties – bijvoorbeeld we bedrijven een elektrolyseur in Esslingen. En deze elektrolyseur produceert met hernieuwbare stroom, dus met fotovoltaïsche energie en windkracht ter plaatse, groene waterstof. Die

wordt in het gasnet ingevoerd, verdringt daar aardgas, en de restwarmte die we daar produceren, gebruiken we om een wijk te verwarmen. Dus dat is al energietransitie par excellence. En de elektrolyseur draait trouwens ook – zoals vandaag, wanneer de zon zo schijnt en we negatieve elektriciteitsprijzen hebben – dan gebruikt hij namelijk het overschutstroom om waterstof te produceren, en dat is niets anders dan stroom opslaan. Dat betekent dat alles mogelijk is. We doen het. En onze rol is vooral precies dat aan te tonen, dat

het mogelijk is. We doen deze huurdersstroom, waarbij we PV-installaties met warmtepompen, met batterijopslagsystemen, met laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen koppelen en bedrijven en zo'n energiesysteem gewoon optimaliseren. Dat is in het kleine – Polarstern is, als u het zo wilt zeggen, een boetiek. We zijn specialisten. Ja, maar hé, als we dat kunnen, dan kunnen grote bedrijven dat zeker. Ja. Hoe kijkt u aan tegen deze grote hoeveelheden batterijopslag die nu aangevraagd zijn voor netaansluitvermogens van – ik geloof – meer dan 200 GW inmiddels? Dus, als ze allemaal komen, is het zieke gebeurd. Dan hebben we precies

de flexibiliteiten. Ik geloof niet dat ze allemaal zullen komen, omdat we daar eigenlijk niet zoveel van nodig hebben, uiteindelijk. Maar het toont aan: als men duidelijke randvoorwaarden geeft, als men de markt duidelijke lijnen geeft, dan vinden we ook oplossingen. En daarom kijk ik daar eigenlijk eerder positief tegen aan, in het algemeen vanuit het energiewirtschaftlich perspectief. Ze moeten natuurlijk op de juiste plekken gebouwd worden, maar dat zal de Bundesnetzagentur wel voor elkaar krijgen, of de distributienetbeheerders uiteindelijk. Maar in het algemeen kijk ik daar eerder positief tegen aan. En spelen jullie

dan ook zo'n rol? Of willen jullie een rol spelen in die richting? Batterijopslagfaciliteiten exploiteren. Wij exploiteren batterijopslagfaciliteiten, maar geen grote opslagfaciliteiten. We werken eerder kleinschalig. We zitten echt in de objecten. Bij bijvoorbeeld huuropbrengsten zijn het altijd gebouwen met meerdere partijen van 20 tot 500 partijen, zoiets. Dat zijn zo onze doelgroepen. Of in commerciële oplossingen: het commerciële bedrijf dat een zonne-installatie heeft met laadinfrastructuur en commerciële opslag. Dat zijn onze – we zitten bij de eindklant. Onze kerngroep zijn eindklanten: privé, commerciële, industriële eindklanten, en niet het residentiële segment.

In het residentiële segment werken we met tarieven, maar niet met infrastructuur. Residentieel betekent voor mij het eengezinshuis, waar heel veel mensen op afstormen. We zitten eerder in het ingewikkelder terrein. In die gebouwen met meerdere partijen zijn meetconcepten ingewikkelder. Dat is ons sterke punt. Daar zijn we goed in. Vastgoedbestand, nieuwbouw van onroerend goed, commercieel onroerend goed – dat is ons sterke punt. En daar hebben we ook zonnestelsels, batterijopslagfaciliteiten – al deze systemen combineren we voor deze doelgroepen. Klopt. Warmtepompen, blokwarmteopwekkingsinstallaties. Technologisch kunnen we daar eigenlijk alles –

alles standaard. Ja, begrepen. En dynamische elektriciteit­tarieven komen inderdaad steeds meer. Vanaf 1 januari dit jaar waren ze eigenlijk verplicht voor Duitsland. Het komt uit de EU – het Clean Energy Package heeft dat ook gedefinieerd. En het is ook heel logisch dat de eindgebruiker dan ook iets heeft als de elektriciteitskosten goedkoop zijn in het kwartier. Als het goedkoop is, is er veel groenestroom. Hoe kijk jij naar dit onderwerp? Ook erg positief. Wij hebben

natuurlijk al vorig jaar dynamische tarieven in ons aanbod gehad, ook met slimme meter en zonder slimme meter, zodat echt iedereen zijn dynamische tarief kan hebben. Ik vind het zeker positief. De mensen moeten het wel begrijpen – en dat is eigenlijk de grootste uitdaging. Technologisch is het opgelost. Maar dit begrip: "Hey, ik kan nu mijn wasmachine aanzetten, daar is de stroom goedkoper" – en dat zo gemakkelijk mogelijk doen, dat is belangrijk. En dat je erbij blijft. Ik heb

natuurlijk zelf een dynamisch elektriciteitstarief thuis. En zelfs ik stel het bij mezelf vast: In het begin heel erg leuk, je kijkt de hele tijd erin. En op een gegeven moment verlies je het. Energie is eigenlijk een commodity, lage interesse zeg maar. De fascinatie neemt dan inderdaad met de tijd af. En dan moet je erbij blijven en de mensen ook steeds weer motiveren. En speelt kunstmatige intelligentie al een rol bij jullie? Dat staat eigenlijk op iedereen's agenda, zeker sinds ChatGPT.

Het korte antwoord is: ja, het speelt een rol. We gebruiken het intern en extern. Eigenlijk hebben we onze eigen chatbots om onze kennis in code vast te leggen en ons hele team te ondersteunen. Maar er zijn natuurlijk ook nog mogelijkheden voor uitbreiding. We proberen het zo in te zetten dat we de voordelen – namelijk de gemakkelijke kennistoegang en personalisatie – benutten, om ons werk gemakkelijker te maken, zodat we dan nog meer tijd echt in

de persoon-tot-persoon-personalisatie met klanten hebben. Dat heeft helemaal zin. En je noemde in het begin dat Polarstern een Duits woord is. Betekent dat dat jullie je willen beperken tot de Duitstalige regio, of hoe moet je dat begrijpen? En hebben jullie internationaliseringsdoelstellingen? Eigenlijk hebben we bij de oprichting waarschijnlijk een strategische fout gemaakt, omdat we de focus nog steeds op de Duitse markt hebben. Misschien zou de DACH-regio werken – Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland – en

hebben momenteel geen plannen voor internationale expansie. We werken al internationaal, doordat we met onze partners microbiogas-installaties in Cambodja bouwen of in Madagaskar de Solar-Impact-Sites met zonne-installaties, waar we microgrids bouwen. Dat doen we. Maar dat is niet ons kernbedrijf. Waarom niet? De Duitse energiemarkt is heel – als je echt als leverancier optreedt en niet als softwareleverancier of zo – die is nog steeds zelfs in de EU heel gefragmenteerd. Van het ene land

naar het andere land heb je andere regelgeving enzovoort. De Duitse energiemarkt is simpelweg nog groot genoeg voor ons om hier eerst voet aan de grond te krijgen. Er zijn zulke spelers in de energiebusiness die erg groot zijn geworden en snel schaalbaar zijn, vooral in verschillende landen, zoals Octopus Energy. Er zijn niet zoveel innovatieve energieleverancier-startups in Duitsland. Zou jij niet de ambitie hebben om ook sneller te schalen? Hoe kun je je ook je oprichtersverhaal voorstellen, wat de

Wat financiering betreft: In het startupgebied zijn er venture capitals. En hoe hebben jullie jezelf tot nu toe gefinancierd? Ik denk dat dat het wezenlijke verschil is. Er zijn zulke echte exit-bam-bam-bam-fasen. Ehm, daarbij hoort – wat jij zei, hoort daar ook bij. Maar dat is niet onze aanpak. Mijn aanpak – dus onze aanpak – is echt vrij te zijn, onafhankelijk te zijn en ook te doen wat we zinvol achten. En jullie zijn ook onafhankelijk. We zijn onafhankelijk. Ik ben samen met mijn vrouw

meerderheidsaandeelhouder. We hebben het samen ook opgebouwd, dus niet ik alleen. Interessant, met je vrouw. Ja, interessant. En zij treedt niet zoveel in de openbaarheid, niet zo graag. Maar daarin zit net zoveel passie en know-how van haar als van mij. Maar nee, we wilden eigenlijk – we hebben ons bewust aan het begin voor de bootstrap-optie gekozen, geen VC-geld erin te halen. We hadden de aanbiedingen op tafel liggen, maar echt ons eigen ding te doen.

En daarom zijn we een beetje langzamer gegroeid en doen we niet dit Bam-Bam-Bam. Maar de impact kan net zo goed zijn. Je hoeft niet te zeggen: ik heb het grootste stuk van de taart. Ik laat eerst zien dat er überhaupt een mooi stuk is, dat lekker smaakt. En dat is min of meer onze rol – richtinggevend te zijn, te laten zien: hé, dat werkt. En als anderen dan volgen, is dat super. Ja, ik vind ook dat IKEA me daar recent erg heeft geïnspireerd. Daar had ik een

beetje naar "Acquired" geluisterd. Misschien ken je die podcastserie – die is ook erg goed over het onderwerp ondernemer zijn. En daar hadden ze het IKEA-verhaal ook uitgebreid. En die had ook geen vreemde financiering – eigenlijk, ik geloof dat hij echt maar een heel klein bedrag vreemde kapitaal van de bank heeft gekregen – en toen heeft hij geschaald tot wat IKEA nu is. Natuurlijk heeft het tijd gekost, maar het gaat zeker ook, bedrijven opbouwen, zonder dat je Bam-

Bam-Bam doet, zoals je zegt. Even daarover, want ik heb daar persoonlijk ook echt over nagedacht, met mijn partner iets samen te doen – er zijn behoorlijk wat verhalen waar mensen dat doen. Hoe kijk je daar tegenaan? Misschien heb je ook tips voor degenen die dat nu overwegen, hoe het kan slagen en hoe je extra moeilijkheden kan overwinnen – zeg maar deze gezamenlijke oprichting. Ja, ik geloof dat er geen standaardantwoord op is. Als je nu

naar de mensen vraagt, zouden sommigen zeggen: nee, dat gaat helemaal niet. Omdat we allemaal met onze vooroordelen erin gaan. Ik vind het megavet. Ik vind het echt super, met alle moeilijkheden erbij. Maar ik vind dat de voordelen echt enorm opwegen. Allereerst dit gedeelde begrip hebben – een partner thuis hebben met wie je op gelijke voet kan spreken. Dat is gewoon heel verrijkend. Mij trekt het ook aan om te laten zien dat het – dit hé, dat heeft ook met

gelijkheid te maken – dat het überhaupt werkt. Mijn vrouw is een absoluut fantastische sparringpartner. Ik geloof dat we daar wederzijds erg goed kunnen spreken. En er zijn veel voorbeelden van succes. Ik bedoel, Jeff Bezos heeft ook jarenlang met zijn vrouw Amazon opgebouwd. Dat hij nu gescheiden is, hoeft niet per se de reden te zijn. Maar het bedrijf staat uiteindelijk heel goed. Er zijn veel meer positieve voorbeelden dan je op het eerste gezicht denkt. Natuurlijk moet je dan kijken – ik bedoel,

we hebben ook kinderen –, dat we thuis niet alleen over het bedrijf praten. En dat je een duidelijke lijn hebt – of eigenlijk, dat krijg je nooit helemaal voor elkaar –, maar desalniettemin genoeg zelfbewustzijn hebt om ook weer wat afstand te krijgen. Daarom zou ik zeggen: het werkt. Wees open en eerlijk, dat moet echt op gelijke voet zijn. En dan vind ik het extreem verrijkend. En nog even terug naar het oprichtershisverhaal tot nu toe: wat zeg je – wat waren de mijlpalen in het

bedrijf – lowlights zowel als highlights? Ach god, dat is altijd... Een highlight is natuurlijk überhaupt om te beginnen. Voor mij was altijd een highlight – of een doel – dan ooit break-even te bereiken. Ik was toen ongeveer 45 jaar, rond die leeftijd. De eerste keer break-even – dat voelt geweldig. Ja, maar dat is een punt: aan het begin is tijd altijd je grootste vijand. Als iets langer duurt – wow, voelt het meteen als een existentiële bedreiging. En dat is toch vreselijk.

Ja, omdat – sorry – niets is planbaar. Of: geen plan is gegarandeerd, laten we het zo zeggen. Plannen is alles mogelijk. Dat wil zeggen dat dingen altijd langer duren, en je bent altijd veel te optimistisch – dat moeten wij als oprichters zijn, we moeten een zekere optimisme hebben, anders begin je er helemaal niet aan. Maar dat betekent dat dingen langer duren. En als dat uiteindelijk geen echt groot probleem meer is, omdat het toch werkt – dan duurt het langer, maar het werkt toch. Dat vond ik

– dat vind ik – dit break-even-ding, dat voelt echt goed. Dat heeft me echt veel stress opgeleverd. En toen hadden we – we hadden aan het begin een investor, een strategische investor, geen VC, uit hernieuwbare projectontwikkeling. En dat paste gewoon niet. Hij bracht zijn inleg niet, en we hebben dan – we waren echt dicht bij, ja, we zaten eigenlijk meer dan met onze achterste boven de afgrond. En dan hebben we uiteindelijk gezegd: hé,

let even op: als we het in twee maanden voor elkaar krijgen iemand te vinden die je uitkoopt, dan krijg je je aandelen op dezelfde voorwaarden terug als waarop je bent ingestapt. En als niet, krijgen we de jouwe. En ja, omdat het gewoon niet meer ging. Dat was zo'n patstelling. Dat is ons toen gelukt, uiteraard. En dat was bijvoorbeeld zo'n lowlight. Ja, die zijn er. Ja, kan ik me goed voorstellen. En over het onderwerp e-mobiliteit – Smart Charge heet de podcast ook. Hoe kijk je daar tegenaan?

En vooral ook in de commerciële context: welke rol speelt Polarstern daar, maar hoe is het onderwerp e-mobiliteit in het algemeen? Dus ik ben persoonlijk totaal overtuigd van e-mobiliteit, omdat het gewoon heel fijn rijden is. Het is dynamisch en tegelijk rustig rijden. Iedereen die nog geen elektrische auto gereden heeft, moet het gewoon eens uitproberen. En dan is het inderdaad ook een zeer toekomstgerichte technologie – niet alleen nu ecologisch gezien. Maar ik denk dat de zaak eigenlijk al beslecht is. Dat

weet je. De één zegt dat hij er in gelooft of niet. Maar ook de batterij als technologie is allerminst klaar met ontwikkeling. De verbrandingsmotor is zo klaar – daar zijn nuances waar we nog innovatiesprangen kunnen maken. Bij batterijen hebben we er nog veel. Het begint natuurlijk met de grondstoffen, die deels nog kritisch zijn. Maar er zijn nu al technologieën met batterijen of celchemie waar weinig of geen kobalt meer in zit, enzovoort. Dus geen kritische

kritische grondstoffen meer. Batterijen kunnen worden gerecycled – ze worden niet zomaar verbrand. Batterijen zijn, wat de hele energiedichtheid, weerbaarheid, kathode, anode betreft, nog allerminst klaar met ontwikkeling. We beginnen er net aan. En als je bedenkt hoe de ontwikkelingssprongen in de afgelopen jaren exponentieel waren: 1.000 kilometer bereik zou nu ook geen thema meer zijn. Het is nog een beetje duur, maar batterijen worden goedkoper. Dus al die nadelen die graag zo naar voren worden gebracht

– waar worden ze gebouwd, het bereik is niet genoeg, in de winter kunnen ze niets – daar is nog niet in alles het klaargemaakte, echt serierijpe megaproduct op de markt. Maar het is overal al voorzienbaar. En we hebben helaas een beetje de technologische trein gemist. Als je kijkt wat BYD, CATL en anderen in China doen, welke batterijen ze nu hebben gepresenteerd – je zult dat zeker volgen. Dat is krankzinnig. En dat zijn geen proefserien, dat zijn

echte massaproductie. En dat zijn batterijen met 800, 1.000 kilometer bereik, absolute robuustheid. Dat is echt indrukwekkend. Ja, totaal. En Polarstern nog als aanvulling: sorry, ik zat zo in de technologie. Ik wil eigenlijk alleen maar zeggen: het zet zich door. Misschien duurt het iets langer, omdat de weerstandskrachten groter zijn dan gedacht. Maar uiteindelijk zet het zich niet door uit ideologische context, maar uit technologische. Dat is naar mijn mening mijn overtuiging. En daarom gaan we ook naar

de mobiliteitmarkt. We exploiteren – we zijn CPO, Chargepoint Operator. Dat wil zeggen, we exploiteren laadinfrastructuur in appartementsgebouwen, ondergrondse garages, maar ook in commerciële vloten. We waren de eersten die ook variabele tarieven voor elektrische auto's hebben aangeboden. We zijn niet zo bekend, maar redelijk goed gepositioneerd in de gehele laadinfrastructuur, vooral niet-openbaar. Laadpuntoperateur – we werken ook openbaar. Zie je ons ergens? In welke steden kun je ons zien? Ja,

dat zijn bijvoorbeeld in Berlijn. Maar we zijn niet bij de gemeentelijke laadpunten – dat doen meestal de leveranciers. Ook hier in München hebben de stadwerken nog een monopolie; we hebben nu ook aan een aanbesteding deelgenomen. Maar de openbare laadpunten zijn op privéterrein, maar openbaar toegankelijk – bij bedrijven bijvoorbeeld, dus half-openbaar zeg maar. Ja, precies. Interessant. En hoe kijk jij tegen het onderwerp stadwerken aan? We zijn in Duitsland nog bekend omdat we zoveel

distributienetwerken hebben die door de stadwerken worden beheerd, en de stadwerken staan dan ook in concurrentie met jullie. De mensen lijken de stadwerken erg trouw te zijn, hoewel ze ook de reputatie hebben niet de innovatiefste te zijn. Hoe komt dat? En zal dat veranderen? Ook daar kun je niet over één kam scheren. Er zijn totaal innovatieve stadwerken, en er zijn er die zijn totaal traag. En het heeft ook helemaal niets met de grootte te maken, maar eerder met de

bedrijfscultuur. Ik vind het stadwerk echt een goed verhaal – inderdaad ook waar het vandaan komt –, omdat het ook de mogelijkheid heeft idealiter in gemeentelijke handen te zijn. En ik denk dat de stadwerken hun bestaansrecht behouden, omdat ze erg geloofwaardig zijn, voor de klanten erg benaderbaar, erg trouw, erg tastbaar. Daarom ben ik een kleine, geheime fan van innovatieve stadwerken. Niet van de zelfpromoters – dat heeft zin. En nog even terug naar e-mobiliteit: hoe kijk jij

naar het thema intelligent laden en vooral dan ook bidirectioneel laden met grootste verwachting en spanning. Ik denk dat het een absoluut game changer wordt in de totale markt, maar ook voor ons, als het echt nu eenmaal wordt toegestaan. Stel je voor, ik ben in een appartementsgebouw. Ik exploiteer daar een pv-installatie. Ik bedien andere afnemers, dus een warmtepomp. Ik heb klanten in het hele gebouw en misschien laadinfrastructuur daar beneden en kan die batterijen – dat is dan echt een grote batterij –, als

daar 10 auto's staan, heb je al meteen een MW, of hoe dan ook, bij 15 in ieder geval een MW staan. En die zou ik kunnen gebruiken om de energievoorziening van het gebouw te optimaliseren. Dat zou natuurlijk geweldig zijn. Technologisch is het mogelijk, regelgeving nu nog niet. Maar ik ben goed gezind. In Frankrijk is het al mogelijk dat ook wij ons openen. En daar let ik op. Ik geloof dat dit een megageval wordt voor de energiemarkt. Ja, en het onderwerp – dus, er zijn binnen dat, laten we zeggen, wat men

intelligent laden noemt, daar zijn de verschillende aspecten. En sommige zijn vandaag al uitvoerbaar, beperkt, als men een slimme meter zou hebben of als de meter ook past. Dus alleen dit niet bidirectionele, maar alleen in één richting zeg maar, gewoon de belasting verschuiven – is dat al vandaag een thema voor jullie? Ja, dat doen we ook al, inderdaad. Maar niet bij het laden. We doen het bijvoorbeeld bij warmtepompen. Daar heb je ook zekere speelruimte, zekere flexibiliteit, wanneer nu de bufferopslag

gevuld wordt bijvoorbeeld. En dus ja, voor ons is het een onderwerp, en we bezighouden ons ermee. En ik ben blij als het ook in het algemeen nog meer mogelijk is. Er is het onderwerp Duitsland versus de wereld, of een beetje internationale vergelijkingen: Duitsland wordt van buitenaf door velen bewonderd en door velen ook bekritiseerd voor de energietransitie en hoe die plaatsvindt. U zit daar al lange tijd middenin. Hoe kijkt u tegen het onderwerp aan, hoe Duitsland de energietransitie aanpakt, en in

het bijzonder in vergelijking internationaal? De energietransitie is zoals veel van wat we in Duitsland hebben uitgevonden, absoluut baanbrekend, waarschijnlijk technologisch of ook zo wereldveranderend.

Maar we hebben het verklungeld, er ook echt iets mee te doen. We hebben op de een of andere manier ons eigen succes naar mijn mening een beetje verstikt. Het heeft niet alleen voordelen. Het kost geld, we moeten de systemen ombouwen, en we kunnen niet zomaar doorgaan zoals tot nu toe. Dat klopt allemaal. Maar we hebben het werkelijk voor elkaar gekregen om die negatieve connotatie mee te nemen, alleen het zware en negatieve te zien. En ook de technologische voorsprong die we hadden – of het nu was bij opslagsystemen, vroeger bij

zonnepanelen –, te vergooi. Elektrische auto's: BMW met de i was er al vroeg bij en is vandaag de dag nog steeds niet slecht. Maar we zijn ingehaald. Daarom – de energietransitie, geloof ik, is wereldwijd een exportartikel. Niet één op één als blauwdruk, maar als idee, als inspiratie en als manier van werken. Dat zien we al wereldwijd. En daar hadden we toch ook een enorme kans gehad om ook onze tweede auto-industrie op te bouwen, en we hebben het een beetje verklungeld, nog eens. En er zijn

een aantal redenen in Duitsland, u bent er een van. En ook in de energiebranche is het een klein beetje minder. U hebt ook daarnet al een beetje aangeduid, Duitsland zou een beetje innovatiever kunnen zijn. Wat zou – wat geeft u elke dag moed? En wat, als u zegt, moet u strijden tegen deze neiging om de status quo te behouden en niet zo open te staan voor het nieuwe, zoals misschien andere culturen? Ik zou ook zeggen dat er culturen zijn die een beetje meer open zijn. Wat geeft u moed

elke dag om op te staan? En wat maakt u optimistisch dat we in Duitsland op het pad van innovatie weer gaan winnen? Wij zijn – ik heb ook echte lange jaren in het buitenland gewoond. En wat ons remt, maakt ons ook weer sterk. We zijn ergens kritische geesten, maar we denken ook graag mee. Deels dan weer te kritisch. En dan zien we natuurlijk de problemen die er

zouden kunnen zijn. Maar dat heeft ook een grote kracht. En daarom geloof ik dat we alle mogelijkheden hebben – of het nu financieel is, of vanuit het bedrijfsleven, onderwijs nog altijd. We hebben ook nog steeds een geweldige gemeenschap in Duitsland, ook een redelijk sociaal samenzijn. Ik geloof daarom dat we alle mogelijkheden hebben, en als het moet, onszelf aan onze haren uit het moeras trekken. We hebben alleen een klein beetje een schop nodig. En ik hoop dat we

die krijgen, voordat we met volle kracht met onze neus tegen de muur moeten rijden, maar misschien daarvoor de afslag krijgen. Ik geloof dat we hier al veel echt goed bespreken. En daarom geloof ik volmondig dat we het gaan redden. En als we hier nu een kans laten liggen, ja, dan zullen we de volgende creëren en hopelijk het ding ook eens voor elkaar krijgen. Ja. En als u naar de komende vijf tot tien jaar kijkt – wat zijn trends en

dingen die u bezighouden, waar u denkt: wow, dat zou nu ook nog een gamechanger kunnen zijn? U hebt er maar één genoemd met bidirectionaal laden. Maar misschien zijn er ook andere dingen die u ergens bezighouden – op de energiemarkt, of het nu energie is, maar ook misschien andere dwarsdoorsnedetechnologieën die eraan komen, zoals AI of zo. Ja goed, maar dat ja. Dus daar zou ik.

Ik ben daar ook niet slimmer dan wie dan ook, ik kook ook maar met water. Daarom: nee, ik heb ergens niet de geheime formule liggen en heb thuis niet geïnvesteerd. Helemaal niet. Maar het zal zeker – bij AI ben ik 1000% overtuigd dat het onze hele arbeiderswereld, niet alleen de energiemarkt, volledig op zijn kop zal zetten. Ik ben iemand die daar positief in geloooft. Ik geloof dat het enorme kansen heeft. En natuurlijk: alles wat krachtig is zoals een medicijn, kan enorm veel genezen.

Maar te veel ervan of verkeerd toegepast, is het ook extreem schadelijk. En net zo is het natuurlijk ook met AI. Dat wil zeggen dat we een fatsoenlijke regelgeving nodig hebben. Wat betekent dat? Ik weet niet precies wat het betekent. Ik kan alleen zeggen: genoeg speelruimte om innovaties toe te laten en ze ook echt te mogen gebruiken. En daarbij genoeg duidelijke lijnen – waarschijnlijk zo stijf in de basiswaarden, een paar stevige richtingaanwijzers, maar daarna veel vrijheid. Dat is geloof ik enorm innovatiebevorderend. En ik geloof dat dat

het allergrootste is. Dat zal zich door alles heen trekken. En ziet u zichzelf in de toekomst nog langer in de energiebranche en ook met Polarstern? Hebt u daar nog veel voor? Of hebt u voor jezelf ook al eens bepaald dat het iets anders zou kunnen zijn? Geen idee. Ik geloof wel dat ik – nee, ik heb geen exit-gedachten of zo. Ik heb zin. Mijn ding maakt me plezier. Ik ga er met vreugde mee om. En u vroeg: Wat is er nodig? Wat geeft u hoop? Ik

ik geloof dat je een intrinsiek vuur nodig hebt. En ik zie niet dat dat op enig moment afneemt – eerder het tegendeel. En daarom geloof ik dat ik nog langer zal blijven. Geweldig. En voor oprichters, vooral voor degenen die misschien in een moeilijke fase zitten, of die nu nadenken: nu zou ik kunnen oprichten, of zou ik moeten oprichten? Wat zouden jouw tips zijn om met moeilijke fases om te gaan of of je moet oprichten? Misschien heb je daar een paar bemoedigende gedachten. Ik vind dat je het moet doen waar je echt zin in hebt.

En dat dan ook echt met heel je hart en heel je verstand aanpakken. En of dat oprichting is – als het oprichting is, ja, dan moet je het proberen. Hé, wat kan er nou gebeuren? Dan klikt het niet – en? Dan kun je altijd nog iets anders doen. Je kunt misschien een tweede, derde keer proberen en dan ook iets anders doen. Maar stel het niet te lang uit, probeer het gewoon. En heb ergens een gezonde dosis naïviteit en optimisme. Maar maak

je ook niks wijs. Ja, ik vind dat willen en kunnen echt bij elkaar moeten passen. Alleen willen is niet genoeg. En alleen kunnen ook niet. Je hebt dat innerlijke vuur nodig. Je hebt de overtuiging nodig. En het werkt nooit meteen goed van het begin af aan – die rechtlijnige route, de hockeystick, die is er niet echt. Dat betekent dat je je eigen vuur moet hebben, omdat je van buiten meestal niet krijgt, ook niet om het vol te houden, ook door de droge periodes. Maar alleen volhouden en

geloven en hopen – dat helpt niet. Je moet je werk echt goed kunnen doen. Daar zie ik juist ook parallellen met gebruikers van de energietransitie, degenen die de energietransitie ook in bedrijven en het ambacht moeten implementeren, met wie jullie dan te maken hebben. Daar zou je eigenlijk soortgelijke aspecten zien: kunnen, geloven, je moet je voorbereiden en kritisch vragen stellen en het goed doorrekenen. Precies zo is het. En dan gaat het ook op. Je moet dus – en je moet ook willen,

omdat het leven bestaat nu eenmaal uit tegenstand en niet alleen uit meewind. Ja. Dan, voordat we afscheid nemen: Heb je misschien nog laatste woorden of ook een tip voor de luisteraars, hoe ze je het best kunnen bereiken of wat je hun graag mee wilt geven? Laatste woorden – hopelijk niet, dat zou nog een beetje vroeg zijn. Maar ik vind dat wat ik daarvoor bedoelde: standvastig blijven. Ja, voor je overtuigingen uitkomen. En in geval van twijfel ook tegen tegenstand –

vind ik dat een belangrijke eigenschap. En die heb je nodig – we spreken vanuit het oprichtingsperspectief – die heb je gewoon nodig. En daarom: probeer het gewoon. Cool. En hoe kan men je nog bereiken of je volgen? Ben je actief op LinkedIn, of hoe kan men het best met jullie in contact blijven? Met Polarstern: www.polarstern-energie.de – dat is in ieder geval het eerste adres. En verder ben ik natuurlijk ook op LinkedIn onder Florian Henle te vinden. Dan, Florian, in die zin: Hartelijk dank

voor het gesprek. Dank je wel, Claudio. Wat een verhaal. In ons gesprek met Florian Henle hebben we niet alleen geleerd hoe Polarstern ontstaan is, maar ook hoeveel persoonlijke houding en duidelijkheid in elke stap zit. Samen met zijn vrouw heeft Florian niet alleen een gezin gesticht, maar ook een bedrijf dat tot op vandaag onafhankelijk is gebleven, omdat ze van het begin af aan hun eigen ding wilden doen. Vooral inspirerend voor mij was hoe Florian met tegenslag omging en erin slaagde om winstgevend te worden, en hoe innovatief zij

opereren – of het nu gaat om een elektrolyzer voor groene waterstof, intelligente huurstrommodellen of CPO-oplossingen voor commerciële laadinfrastructuur. Polarstern laat zien: je kunt impact creëren zonder compromissen te sluiten bij je maatschappelijk doel. En misschien is dat de belangrijkste impuls uit deze aflevering: als de anderen niet meedoen, dan doe je het gewoon zelf. Als jullie de aflevering leuk hebben gevonden, abonneer je op Smart Charge by RiDERgy, beveel ons door en bezoek polarstern-energie.de of op LinkedIn bij Florian Henle. Dank je wel voor het luisteren. Tot de volgende aflevering.

Notities bij de aflevering

Was tun, wenn kein Energieversorger ein innovatives Ökogasprodukt kaufen will? Gründen. Genau das hat Florian Henle, Mitgründer und Chief Executive Officer von Polarstern, getan – gemeinsam mit seiner Frau, ganz ohne VC-Geld, dafür mit umso mehr Überzeugung. In dieser Folge sprechen wir über die bootstrapped Gründungsgeschichte von Polarstern, den bewussten Weg zur 100 % echten Nachhaltigkeit, und warum Florian überzeugt ist, dass Haltung heute wichtiger ist als kurzfristiges Wachstum. Wir reden über den Einstieg in den Wasserstoffmarkt, Polarsterns Rolle als CPO für Ladeinfrastruktur, die Herausforderungen der Energiewende – und warum Deutschland trotzdem allen Grund zur Hoffnung hat. Ein Gespräch über Energie, Verantwortung und den Mut, seinen eigenen Weg zu gehen.