Ep. 3: Octopus Energy, Dynamische Stromtarife, Smart Meter, KI & intelligentes Laden – Was bremst die Energiewende?
Transcript
Opgeschoond op basis van een automatisch transcript. Vertalingen zijn automatisch gegenereerd en kunnen fouten bevatten.
Welkom bij de Smart Charge by RiDERgy Podcast. Dit is Claudio Geyken, oprichter en CEO van RiDERgy. Dit is uw show om alles te leren over energiebeheer en smart charging-innovatie voor elektrische voertuigen en wagenparken.
Hartelijk welkom bij ons panel "AI Meets Energy – Welke rol speelt AI in de energievoorziening van morgen?" Zoals Emily al heeft aangekondigd: mijn naam is Sofia Trojanowska en ik werk samen met energie- en nutsbedrijven in Duitsland, maar ook in Europa aan de decarbonisatie en digitalisering daarvan. Want mijn doel is om de opwarming van de aarde te minimaliseren en onze samenleving te redden van de opwarming van de aarde. Met dit grote werelddoel gaan we ook dit prachtige panel te lijf, want AI als drijvende kracht achter de energietransitie is onmisbaar. Op AI gebaseerde systemen zijn beslissend voor de
energiesector om de huidige transformatie van de energievoorziening te beheersen en deze toekomstbestendig te maken. We hebben een efficiënter netwerkbeheer nodig voor het steeds volatielere energienet, voorspellend onderhoud voor het steeds complexere energienet, ook verhoogde cyberbeveiliging voor de digitalisering in ons energienet. Last but not least is ook een geïndividualiseerde klantcommunicatie belangrijk om terugkerende vragen efficiënt te beantwoorden. Want momenteel hebben we nog een beperkte inzet van AI in pilotprojecten, en dat willen we vandaag bespreken. Het doel van ons panel is om in onze expertronde over langetermijnoplossingen, maar ook over actuele uitdagingen
te spreken en misschien ook een oproep aan de regelgeving en de politiek te formuleren om de AI-inzet in de energiesector brede toepassing te geven. We hadden al met Christoph Bingener de voorstelling van prachtige start-ups. En als ik hier voor het eerst op de E-world ben, zie ik ook ontzettend veel jonge, dynamische mensen. Dat wil zeggen, er zijn niet alleen de oude spelers in de energiesector, maar ook de jonge mensen die steeds meer innoveren en ook een podium krijgen, wat geweldig is. Dit panel – dat wil ik ook nog een keer zeggen – wordt
opgenomen in het kader van een podcast, waardoor we dan ook nog eens meer in de uitwisseling achteraf kunnen gaan. Ik vraag u allen om een hartelijk applaus voor onze twee sprekers: Claudio Geyken, CEO en oprichter van RiDERgy,
en Bastian Gerold, CEO van Octopus Energy Germany.
Hartelijk dank. Het is geweldig dat jullie vandaag hier op ons podium zijn.
RiDERgy is een aanbieder van B2B-energiebeheersoftware voor de kostenoptimalisatie van elektrische wagenparken. Een prachtig nieuw engagement, een fantastische technologie waarover we nu willen spreken. Dank je wel dat je er bent. Dank je wel. En dank ook aan Bitkom voor de uitnodiging. Octopus Energy is een wereldwijd actief energietech-bedrijf, een pionier op het gebied van hernieuwbare energieoplossingen en aanbieder van het nul-energiekostenhuis, tevens een van de grootste investeerders in hernieuwbare energie in Europa, wat we dringend nodig hebben. Het portfolio bedraagt 8,4 miljard euro, zoals ik heb onderzocht. Welkom. Dank je, hartelijk dank. Het doet me veel plezier om hier te zijn.
Goed, dan duiken we meteen in onze discussie – lekker luchtig. Ik wilde graag van jullie weten hoe jullie momenteel AI in jullie ondernemingen inzetten. Heeft het al een sleutelrol? Beweegt het zich daarin? Hoe verhouden zich de zaken? Laten we beginnen met RiDERgy. Nog eens voor het begrip – de vraag is: kun je herhalen hoe je momenteel AI in jouw onderneming inzet? Oké. Ja, dus misschien ter achtergrond een beetje context. Het gaat erom dat wij zowel op het depot en op de bedrijfslocatie van ondernemingen energie optimaliseren, maar dan
ook perspectivisch op verschillende locaties – zoals ook door de vorige spreker een beetje werd aangekondigd. Een groot probleem dat we nu hebben met het oog op de energie- en mobiliteitstransitie, is dat we moeten begrijpen hoe elk individueel voertuig wordt gebruikt – of het nu door een werknemer is, door een logistiek dienstverlener, een bus enzovoort. Daarvoor hoefden we in het verleden niet veel te doen, het was bij tanken niet nodig. Maar in de energiewereld, zoals we vandaag en morgen al veel hebben gezien, is het essentieel dat deze gegevens worden verwerkt en de
voorspelling precies is en met risico's kan worden ingeschat – voornamelijk daarvoor, zodat men de voorspelling van elk individueel voertuig kan maken, zowel in een wagenpark als in de thuissituatie. Daarvoor is het essentieel dat AI wordt gebruikt. Het kan ook anders – het kan ook zonder AI, dat moet ook gezegd worden. Men kan ook met vuistregels en eenvoudigere regels eerst handelen. Maar als we de optimalisatie goed willen doen, is dat ook een wezenlijke bouwsteen van RiDERgy. Ten tweede: doordat wij als module, als je wilt,
in deze nieuwe softwarewereld van de energiewereld opereren, is het essentieel dat we in staat zijn om te coöpereren, ook met andere assets. Deze gegevens en deze AI-algoritmen voor de voorspelling van mobiliteit moeten in samenhang met batterijopslagsystemen, met de voorspelling van een zonne-installatie en met de energiemarkten en de netten samenwerken. Reinforcement learning is daar ook essentieel. Dus we spreken – ook alleen voor het begrip misschien voor degenen die niet zo goed thuis zijn in AI – niet over LLM's en taalmodellen, maar echt over de
wat al vóór OpenAI heeft plaatsgevonden. Deep Learning en Reinforcement Learning als de essentiële modellen die voor ons relevant zijn. Begrepen. Dat is ontzettend interessant. En ik kan me ook voorstellen dat data-integratie natuurlijk ook een zeer wezenlijke rol speelt. We komen daar straks nog op terug. En ook aan jou, Bastian: Hoe integreren jullie nu al AI in jullie bedrijfsmodel? Nou, we hebben daar al meerdere aanpakken voor. Ik denk dat je het grofweg kunt clusteren in twee gebieden. Het ene is echt de interactie met de klant. Wij
focussen zeer sterk op het opbouwen van hechte klantrelaties en het leveren van topservice. Ook omdat we zeggen: de klant die ik vandaag op een standaard lastprofiel op een normaal stroomcontract uitstekend begeleid, dat is ook iemand die we kunnen meenemen in de toekomst van de energietransitie, als het gaat om veel complexere producten. Waar gebruiken we daar nu AI? Bijvoorbeeld: als we klantvragen hebben, hebben we taalmodellen die ons helpen een historie van een klant vooraf te evalueren. Iedereen kent het: je belt naar je energieleverancier en
hebt een probleem. En je moet elke keer het hele probleem weer uitleggen, omdat je de contactpersoon die je had nu voor het eerst spreekt. Dan leg je weer van A tot Z uit wat er allemaal is gebeurd. Er zijn e-mails uitgewisseld, er zijn verschillende telefoongesprekken tussendoor geweest. Bij ons werkt het zo dat ons systeem, waarmee we werken, dat aggregeert. Als je belt, heeft de agent, onze klantenservicemedewerker, ineens het overzicht: wat is er tot nu toe gebeurd? Wat is de problematiek? En bij
welke stap bevinden we ons? Dat betekent dat het hele gesprek veel korter, preciezer en sneller is afgehandeld voor de klant. We kunnen een hogere service bieden en meer klantvragen beantwoorden. Dat geldt bij het telefoongesprek, maar ook bij de e-mail, waar AI ons kan ondersteunen om sneller de juiste maatregelen te vinden en de antwoorden preciezer op de klant af te stemmen. Dat was nu de klantzijde. Aan de andere kant zien we de ontwikkeling die we doormaken. En we zien dat hier
in feite op elk punt: hernieuwbare energie, flexibilisering, veel complexere systemen. Hoe plannen we dat allemaal? Hoe gaan we ermee om dat stroom niet meer altijd op dezelfde manier uit het stopcontact komt en verbruikt wordt, dat we EV's hebben die op bepaalde tijden geladen moeten worden en op bepaalde tijden niet geladen moeten worden? Er zijn aanzienlijke hoeveelheden data van de netbeheerder, weerdata die je meeneemt, verbruiksdata die je moet meenemen. Deze hoeveelheid data managen en daarop geoptimaliseerd stroom inkopen respectievelijk
het net stabiliseren, is extreem moeilijk voor mensen – het is eigenlijk te complex. Waarvoor zoiets bij uitstek een goede taak is, zijn AI- respectievelijk kunstmatige-intelligentiemodellen. Die kunnen dat bijzonder goed. En daar gebruiken we ze vandaag ook al voor. Ja, superinteressant. Ik heb ook een beetje research gedaan. Magic Inc. als tool is ook iets wat jullie toepassen en ontwikkeld hebben. En inderdaad worden antwoordtijden verkort en de servicekwaliteit verhoogd. En bij ons allemaal is het zo: als we de hoorn ter hand nemen
en ergens bellen, willen we snel behandeld, verwerkt en geadviseerd worden en niet onnodig tijd verknoeien met wachttijden. Wonderbaarlijk. Dan gaan we eens de hoofdmoot van de discussie in: de huidige uitdagingen. Aan jou, Claudio: als we nadenken over bedrijfskosten voor elektrische voertuigen, zijn die niet onbelangrijk. Kun je ons uitleggen hoe de AI-oplossing nu de bedrijfskosten verlaagt en mogelijk ook in de toekomst opbrengsten genereert? Dus, gaat het meer om de oplossingen in eerste instantie? Oké.
Nou, de uitdagingen heb ik al een beetje aangestipt. Nog even kort verdiept, zodat je de uitdaging begrijpt: deze voorspelling maken – dat gebeurt, zoals Bastian ook al zei, deels nog handmatig. Een wagenparkbeheerder moest deels tegen zijn chauffeurs zeggen: stekker erin, stekker eruit – letterlijk handmatig. Dat kan natuurlijk bij een paar voertuigen nog wel functioneren. Maar het moet dan automatisch gestuurd worden. Dat is een grote uitdaging. De netaansluitvermogens die er zijn, liggen meestal op 80 kW –
een gebruikelijke waarde. Bij een zeker gering aantal laadpunten gaat dat nog zonder energiemanagement, anders dreigen de zekeringen door te slaan. En dat is een enorm probleem, waardoor de pijn gewoon erg groot is, vooral bij wagenparken met meer dan enkele voertuigen. De bedrijfskosten, met name bij logistieke bedrijven waar de marges erg laag zijn, vormen een groot probleem: zij willen de TCO minimaliseren. Dat gaat via piekbelastingonderdrukking, betere energie-inkoop en combinatie van zonnepanelen en batterijopslag – dat zijn de uitdagingen die
ons als bedrijf nog te wachten staan. Welke wagenparken hebben nu genoeg elektrische voertuigen dat het de moeite loont om kosten te minimaliseren? Dat is een grote uitdaging. Maar we zien ook dat er steeds meer wagenparken in Duitsland zijn – met name de grote corporates hebben soms honderden tot duizenden laadpunten op hun locaties. Dat zijn de geprefereerde klanten, waarbij we optimistisch tot 50% energiebesparing kunnen realiseren – realistisch en zeer conservatief gerekend eerder 10 tot 20%. En als bidirectioneel laden er komt, wordt dat ook
tot een enorme drijver worden, wat energiebesparing betekent. Wat nog een probleem is dat wij adresseren: conventionele legacy-systemen werkten met lokale controllers en moesten veel met lokale hardware en Modbus – voor degenen die sterk in de techniek zitten – protocollen werken. Nieuwere, meer cloud-gebaseerde systemen en real-time besturing van de systemen is ook een van de kernoplossingen die wij naar de markt brengen, waarbij wij niet zo sterk gebonden zijn om altijd alleen met lokale hardware te werken.
Ja, heel interessant. Dus met name Vehicle-to-Grid, om daar nu nog even op in te zoomen: Wat denkt u, wanneer is het moment? Wanneer gaan we Vehicle-to-Grid in Duitsland zien? Een roadmap en de uitdagingen – zal ik daar nu of later op ingaan? Nu. Oké. Ja, bidirectioneel laden, laten we zeggen als overkoepelende term, en V2G als een van de manieren om dat te implementeren. Daar zijn, zoals ik erover denk, drie dimensies. Ten eerste zijn het de fiscale heffingen, die gelukkig door Habeck onlangs in Duitsland in ieder geval zijn afgeschaft. Echter blijven de nettarieven, en dat
doodt de business case. Dus met andere woorden: de regulering heeft op het gebied van nettarieven en belastingen nog werk te doen. Dan ten tweede spreken we over interoperabiliteit. Dat zijn protocollen – zonder te sterk in detail te gaan – maar ISO 15118-20, OCPP etc. Daar zijn enkele protocollen die nog niet volledig door alle stakeholders zijn geïmplementeerd om dat te bereiken. En dan is er het elektrotechnische niveau, waar we bepaalde laadpalen met AC/DC en voertuigen met AC/DC nodig hebben die dat kunnen, echter nog niet op grote schaal. Dat betekent dat om bidirectionaliteit in het algemeen mogelijk te maken,
men aan deze hefbomen moet werken. Bepaalde use-cases zijn nu al mogelijk. Vehicle-to-Load heeft volgens mij bijna elk elektrisch voertuig inmiddels. Dat is heel cool, dus waarbij men het voertuig kan ontladen voor behoeften zoals camping of andere toepassingen. En de andere use-cases: Vehicle-to-Building zal als volgende komen, en V2G zal uiteindelijk komen, waarbij men dan ook in de marktcommunicatie bepaalde wijzigingen moet doorvoeren. Ja, marktcommunicatie – een enorme uitdaging. Nu ook nog een afsluitende vraag voor
u, dus nu voor dit pakket: Welke obstakels ziet u bij de implementatie van uw technologieën bij klanten? Zijn het grote investeringen? Is het het proces, zijn het data? Wat zegt u? De praktische implementatie-obstakels. Ja, dus data zijn zeker een thema. In de mobiliteitswereld zijn er verschillende systemen die worden toegepast of niet worden toegepast: telematica, ERP, TMS – dus Enterprise Resource Planning, stichwort SAP, en TMS. Vlootbeheersystemen – met name logistiek bedrijven hebben dat veel. En daar zijn veel, veel systemen, dus
dat men een tool heeft die dat abstraheert en in een API beschikbaar stelt – dat is een thema dat ons veel bezighoudt: hoe men deze mobiliteitsdata harmoniseert en bundelt. En dan is know-how ook een thema, wat mijn voorganger ook heeft aangekaart – daarmee zou ik het volledig eens zijn. Wij zijn hier een beetje de geeks in de energiewereld, zodra men dan echt in de mobiliteitswereld probeert met de wagenparkchauffeur te spreken. Daar is nog veel educatie nodig, wat niet kwaad bedoeld is. Maar dat is
qua timing voor zulke oplossingen als de onze soms erg moeilijk. Daar moet men echt de juiste vinden, die ook in staat is en ook wil om dat op de agenda te zetten. Ik denk echter dat we volhouden en ervan overtuigd zijn dat hoe meer elektrische voertuigen in elke vloot op de markt zijn, des te groter de pijn is – en dan zijn wij klaar. Begrepen. Ja, heel interessant. Hartelijk dank. Nu aan u, Bastian. Uw nul-energiekostenhuis is een interessante aanpak voor duurzaam
wonen. Hoe ondersteunt AI hier de optimalisatie van energieverbruik en opslag? U heeft al het een en ander aangekaart, zoals energiebeheersystemen en zo. Maar ik zou nu graag nog begrijpen hoe dat in dit nul-energiekostenhuis gebeurt – of bij ons thuis. Kunt u dat een beetje beschrijven? Ja, zeker. Het thema is – wie dat niet kent: ons Zero-Bills-huis, ons nul-energiekostenhuis. Dat is een concept – en niet alleen een concept, dat bestaat echt –, waarbij PV-installatie, opslag en warmtepomp zijn ingebouwd in het huis. We hebben een slimme meter
en we hebben dan het technologieplatform – wij gebruiken Kraken –, dat uiteindelijk de opwekking, het verbruik, de inkoop en de verkoop van stroom aan de markt zo optimaliseert, dat de mensen die in dit huis wonen, 0 € betalen voor hun elektriciteitsrekening en daarmee ook voor hun verwarmingsrekening, omdat ze een warmtepomp hebben. Dat is perspectivisch uitgelegd voor de komende zes tot tien jaar. Dat is natuurlijk een zeer complexe setup. Daar gaat het om nauwkeurig te optimaliseren, omdat we natuurlijk geen comfortverlies willen hebben in de
huizen. Het gaat er niet om, op de een of andere manier naar beneden te regelen of te sturen, wat we hier in Duitsland graag doen – deze weg via de stuurbox, die we willen inslaan, §14a, de mensen dingen te reduceren en af te nemen als we een probleem in het systeem zien –, maar veeleer om te gaan en te zeggen: Hoe kan ik dit gebouw zien als een virtuele energiecentrale? Hoe kan ik de optimalisaties daarin doorvoeren, die alleen al kunnen betekenen dat men al deze componenten ten opzichte van elkaar optimaliseert? En dat heeft niet alleen te maken met huidige momenten
op de energiemarkt, maar ook met prognose. Hoe ontwikkelt het weer zich op dit moment? Hoe zien wij – nu weer in februari – het weer heeft een extreme invloed op de stroommarktprijs. Het weer heeft invloed op hoe sterk de duurzame energiebronnen worden gegenereerd of niet. En deze punten moet men allemaal meenemen in zulke optimalisaties. En daarvoor heeft men een intelligent systeem nodig dat dat overneemt.
Ja, absoluut spannend. Vooral als je je voorstelt dat je in de toekomst in een huis met nul energiekosten kunt wonen. Vijf jaar geleden, tien jaar geleden had je beide oplossingen nog niet echt kunnen grijpen. En nu is het eigenlijk al bijna realiteit. Toch? Ook aan jou, Bastian: Als jullie je bedrijfsmodel opschalen – jullie zijn begonnen in het VK, in Engeland, in 2015, en daar zijn jullie ook al enorm groot. Jullie hebben een aanzienlijk marktaandeel, zijn de nummer één energiemarktspeler in Engeland. Hoe zal zich dat in Duitsland ontwikkelen? Wat is jouw visie voor de Duitse markt?
Feitelijk zijn wij in Groot-Brittannië binnen acht, respectievelijk inmiddels negen jaar gegroeid van een energie-startup tot de grootste energieleverancier van het land. En dat is echt over klanten heen – dus standaard stroomklanten en energieklanten. Maar wij doen ook e-leasing, wij doen warmtepompen installeren, wij doen slimme meters installeren, wij doen zonnepanelen. Wij hebben juist zulke innovatieve concepten als Zero Bills Home of als Intelligent Octopus, wat een beetje uw kant op gaat – alleen voor het individuele huishouden: de optimalisatie, de laadoptimalisatie van individuele elektrische voertuigen. Dat willen wij hier in Duitsland ook doen. Dat is onze benadering, wereldwijd te zeggen: Wij willen alles wat
wij in Groot-Brittannië of ook in andere markten beproefd hebben, naar de respectievelijke markten brengen. Wij willen hier ook een van de grootste energieleveranciers worden, wat energieklanten betreft. Maar wij zijn nu ook al een jaar bezig om innovatieve oplossingen hier op de markt te brengen – juist het innovatief laden, het Zero Bills Home. Wij installeren warmtepompen in heel Duitsland. Wij installeren slimme meters, hebben hier op de beurs aangekondigd dat wij smartmetering-diensten aanbieden, om het hele thema slimme meters in Duitsland vooruit te helpen. Wij hebben vrij grote
opschalingsdoelstellingen. Zeer ambitieus. En slimme meters zijn belangrijk – daar komen wij zo nog op terug. Als ik nu de uitdagingen gedeeltelijk hoor – data-interoperabiliteit, verschillende industrieën die eigenlijk samen met elkaar zouden moeten werken – zie ik enerzijds Automotive als industrie, natuurlijk zeer belangrijk voor Duitsland, Manufacturing, dan de energie-industrie en dan IT ergens ook zo in deze driehoek, in dit driehoeksverband, als verbindende schakel. En als ik de uitdagingen van u hoor: Gedeeltelijk hebben wij nog niet de uitrol van slimme meters, zodat wij de data kunnen gebruiken om daar
nog sneller en intelligenter mee te kunnen werken. Maar ook bij u: Data voor het wagenparkbeheer. Met welke belanghebbende zouden jullie je het liefst willen onderstrepen om veranderingen tot stand te brengen? Leuke vraag, Claudio. Ja, waarschijnlijk degene die het machtigst is in Duitsland – misschien dan Friedrich Merz, om hem een beetje in de goede richting te sturen, de juiste prioriteiten te laten stellen, niet fusie-energie – en dan misschien de BNetzA, dat men daar ook in die richting nog meer doet. En dan misschien ook de invloedrijksten op het niveau van de Stadtwerke, want
dat heb ik misschien niet vermeld: De dynamische stroomtarieven zijn eigenlijk sinds januari van dit jaar verplicht. Het Clean Energy Package 2019, door het Europees Parlement gegaan, verplichtte elke lidstaat om tegen 2021 eigenlijk deze implementatie te doen, dus dynamische stroomtarieven te implementeren. Nu zijn we in 2025. Nu zou eigenlijk elke energieleverancier het moeten doen, en de facto hebben de meesten het nog steeds niet gedaan. Dus eigenlijk iets illegaals, wat naar mijn mening helemaal niet kan, vooral in het land waar we, als we door rood over het stoplicht gaan, al ergens over worden gemopperd
. En goed, er zijn innovatieve energieleveranciers hier. Maar die zijn soms eerst ook loyaal tegenover hun andere energieleverancier. Wij zijn geen energieleverancier, wij zijn softwareleverancier. Wij zijn natuurlijk dan afhankelijk van het Stadtwerk of de betreffende energieleverancier, die dan zulke prikkels aan de vloot moet geven. Anders heeft de vloot er niets aan – als voorbeeld. Dat is een grote uitdaging. En daar zijn nog meer voorbeelden. Maar zeer, zeer spannend. Zeer goed. Dus daar gaat het ook om in een forum: hier kritisch te
bevragen en te kijken met wie men moet spreken om veranderingen tot stand te brengen die ook constructief zijn. Ook aan u: Met wie zou u zich het liefst willen uitwisselen om verdere veranderingen vooruit te helpen? Dat is een spannende vraag, want dat is het probleem dat wij in Duitsland hebben: deze extreme fragmentatie die wij op de markt hebben. Wij hebben van alles altijd extreem veel – veel netbeheerders, veel energieleveranciers, veel basisleveranciers, veel Stadtwerke. Iedereen heeft daar ergens een thema in. Iedereen heeft een belang. Iedereen heeft belangen die ook soms in conflict
met elkaar liggen. Daar zie ik de grootste uitdaging, want wij moeten, om succesvol te worden met de energietransitie, een echte systeemverandering tot stand brengen. Wij kunnen niet zo doorgaan. Wij kunnen niet doen alsof de energietransitie of het nieuwe energiesysteem iets is wat wij aan onze oude systemen zouden kunnen koppelen. Dat gaat ons feitelijk enkele honderden miljarden meer kosten. Of wij moeten het net zoveel meer uitbreiden dat het mogelijk is. Als wij echt willen zeggen, wij willen richting hernieuwbare energie gaan en hernieuwbare stroom uit hernieuwbare bronnen is de goedkoopste die
de energie die we hadden, en het wordt elk jaar goedkoper. Maar hoe we het gebruiken wordt problematisch in onze systemen. En als we bijvoorbeeld in Duitsland 2% uitrol van slimme meters hebben, dan hebben we een probleem, want dat is de kern van zo'n hernieuwbaar energiesysteem, een energiesysteem dat op flexibiliteit is gebaseerd. Dus met wie zou ik willen praten? Natuurlijk kom je uiteindelijk uit bij politiek en regelgeving, waarmee je hierover moet spreken. Wat moeten we veranderen om echt de juiste koers uit te zetten? En we hebben moedige beslissingen nodig en
daar gaat het meer om synergieën, maar ook om het potentieel van AI. Als we terugdenken aan toen ChatGPT plotseling opkwam, waren we allemaal van: "Oké, oh nee, AI. We zijn er bang voor. Wat gebeurt ermee?" Maar uiteindelijk gebruiken veel mensen ChatGPT en communiceren met de tool. En die boze geest van AI is een beetje verdwenen, heb ik het gevoel. Het is een theoretische vraag, maar hebben jullie het gevoel dat doordat we nu steeds meer ook op persoonlijk
niveau AI gebruiken via ChatGPT, de communicatie met en door AI verbeterd kan worden, wat op zijn beurt het interoperabiliteitsprobleem bij veel van de systemen zou kunnen verbeteren? Kunnen we AI nu al vertrouwen?
Ik kan er graag iets over zeggen. Dus ja, ik denk dat we eigenlijk nog een heel stuk verder zouden moeten zijn. Het komt er nu langzaam aan, steeds meer mensen gebruiken het. Maar ik denk, als je rondkijkt in uw omgeving: Wie is er nu echt actief bezig en gebruikt AI? Wie slaagt er echt in om er een voordeel voor zichzelf uit te halen? Het zijn nog steeds veel te weinig mensen. En u heeft het, geloof ik, heel mooi aan het begin geframed. Dat is ook een beetje de Duitse ziel:
Komt er iets nieuws, dan is dat eerst onheilspellend. We kijken heel, heel, heel voorzichtig. Misschien moeten we er een klein hekje omheen zetten en het eerst observeren, in plaats van dat we het omarmen en zeggen: "Cool, daar is iets nieuws. Dat is een technologieoplossing waarmee we iets kunnen bewegen. Nu gaan we dat eerst uitproberen." En dat is nu enerzijds voor AI. Maar als we bij de energie-business blijven: we hebben erover gesproken. Al die thema's rond flexibilisering – in veel hoofden en in veel
gesprekken gaat het daar ook nog steeds over: Hoe managen we dat? Hoe kunnen we dat controleren? Hoe kunnen we dat sturen en dimmen, in plaats van te zeggen: "Hey, waar zijn de voordelen die we kunnen benutten?" Mensen zullen in de toekomst in huizen wonen en niets meer betalen voor hun stroom en verwarming. Dat zijn de voordelen waar we naartoe bewegen. Dus op dat punt: ik denk dat we allemaal nog interactiever moeten worden met deze media, met AI, en die
toepassen, om echt weg te komen uit dit buzzword-ding – alles heeft nu een AI, alles heeft een AI-oplossing, of het zinvol is of niet, we zetten het er nu op omdat het in ieder geval goed is om voorop te schrijven –, maar: waar zijn dan echt de use cases waar het iets oplevert? En dat is echt door uit te proberen. We moeten het gewoon doen, men moet het in proefprojecten doen, niet alleen in theoretische concepten. En dat is een ander thema, vind ik, waar wij Duitsers relatief
goed in zijn: praten over wat we zouden kunnen doen, als er iets anders was geweest. Die gesprekken ook richting politiek om te zeggen: "Ja, als deze en gene wetgeving zou veranderen, dan zouden we allemaal." Maar we doen niet, omdat we niet mogen. Maar eerder eens te gaan – zeker wij als bedrijven in deze toonaangevende branche waarin we onderweg zijn – en te zeggen: "We investeren ook wel eens wat in vuurtorenprojecten die misschien nog niet op een honderd procent product-market fit zijn gebaseerd, die nog niet honderd
procent door de overheid en door de regelgeving worden gedekt, maar waar we zeggen: oké, maar we kunnen al wel bewijzen dat het een stap in de goede richting gaat. Dat is iets wat mensen daarbuiten willen, en dat is iets wat ons de energietransitie verder brengt." V2G is zo'n case. Daar praten we nu al jaren over. In grootschalige trials heb ik tot vandaag nog geen gezien waar echt ook een economisch voordeel wordt uitgewerkt. Als we dat in een regio hebben, dan zullen we relatief snel
zien dat we deze theoretische gesprekken van "Wat zijn de problemen die we hebben?" naar "Geweldig, wat heeft er allemaal goed gefunctioneerd?" kunnen omschakelen. Wat me nog te binnen schiet, nog even kort samengevat: AI als overkoepelend begrip – de historie van AI gaat namelijk tot in de jaren 1950 terug. Machine learning kwam ergens, geloof ik, in de jaren negentig, en met name Amazon of Netflix – de aanbevelingsalgoritmes zijn gebaseerd op machine learning. En toen kwam op een gegeven moment dat wat we jarenlang hebben gebruikt, zonder misschien
dat men zich dat zo bewust is. En nu gebruiken we veel actiever ChatGPT en LLM's sinds ze bestaan. En ik denk dat deze contactmomenten minder angsten creëren. En dat is goed. En in de energiewereld zou ik zeggen, zullen we bepaalde contactmomenten hebben, vergelijkbaar met OpenAI, die veel actiever zijn. En bepaalde dingen zullen op de achtergrond gebeuren. En dan, zoals bij autonoom rijden al bij Waymo in San Francisco of elders gezien, wennen de mensen extreem snel aan en denken dan helemaal niet meer zo aan. Dat is zo
waar ik denk dat de visie ook naar kijkt, hoe de AI zich ontwikkelt, dat het een soort internet wordt. En plotseling zijn we eraan gewend. Aan de smartphone zijn we gewend geraakt. En dan zou het moeilijk zijn ons iets anders voor te stellen. En die gevaren, die zou ik ook niet helemaal afschrijven, dat de AI – daar zijn toch toonaangevende AI-onderzoekers en Elon Musk etc. die zich daar zorgen over maken en dat ook als risico zien. Dus ik zou de risico's ook helemaal niet volledig ontkennen. Daar zouden we toch, en daar in
die zin nog eens goed voor de EU. Ik vind dat de EU altijd bekritiseerd wordt, maar het is juist dat we proberen een zekere regelgeving te creëren en bepaalde risico's te voorzien. En met name in de kritieke infrastructuur van energie moeten we daar ook bepaalde risico's opvangen. Desondanks ben ik het weer eens met Bastian, dat men zegt: Laten we gewoon dingen aanpakken en uitproberen. Op bepaalde schaal is dat ook goed en men moet niet overreguleren. Begrepen. Men ziet immers altijd dat in de Verenigde Staten de
grote exponentiële digitale businessmodellen op de markt komen en daar inderdaad ook heel moedig worden uitgeprobeerd en dan een paar jaar later vergelijkbaar in Europa aanwezig zijn. Maar ik denk dat het heel goed zou zijn als we gewoon een beetje de munt draaien en ook zelf zeer sterk innoverend met onze uitstekende talenten in Europa actief worden. We blijven nu ook nog even bij u, Claudio. Als ik aan uw technologie denk – en ik heb het ook een keer heel kort aangestipt – kan uw technologie in het kader van een VPP ook aan andere stakeholders
op de markt worden gekoppeld? Want ik hoor nu ook heel veel op de beurs: Iedereen bouwt zijn eigen ding. Maar net als Android of Linux zijn open standaarden essentieel, anders hebben we chaos en geen symfonie die echt met elkaar moet interacteren. En daar, heel eenvoudig gezegd: Ik denk dat velen dat op het netvlies hebben, goede standaarden te vestigen. En ik denk ook dat innovatieve spelers ook open moeten denken en zich niet moeten afschermen en denken dat ze alles alleen zullen doen. Ja, daar ben ik het volledig mee eens
in het kielzog daarvan.
Gaan we naar de volgende vraag eens verder. Terug naar uw nulkostenenergiehuis.
Ik zie deze energiegemeenschappen, die we nu ook al sinds 2023 in de wet op hernieuwbare energie verankerd hebben, als een zeer zinvolle synergiepartner voor bijvoorbeeld nul-energiehuis-concepten. Hoe observeert u deze hernieuwbare energiegemeenschappen in Duitsland? We hebben tussen de 800 en 1.700 burgerenergiegemeenschappen in Duitsland. Is dat als het ware een groep die u vleugels geeft, en geeft u hen op hun beurt vleugels? Dus nu in de grote context van de synergieën. Ik zou zelfs nog een beetje uitzoomen in de context van de synergieën, want natuurlijk is het positief. En het is ook goed. Deze energie-communities hebben immers toen
in het kleine al laten zien waar de toekomst naartoe gaat. Namelijk dat men via een vernetting en gebruik van de bron energie en een sharing en de optimalisering daardoor voor een totale groep iets hefboomt wat men niet heeft wanneer men dat individueel doet. Maar dat moeten we groter denken. Het helpt ons immers niets als we veel van deze energie-communities hebben die vervolgens onderling weer niet met elkaar communiceren. En dat gaat ook een beetje terug naar uw eerste vraag daarvoor. Is dat zo'n
beetje: Waar moeten we dan naartoe? Als nu iedereen hier zijn eigen oplossingen bouwt, is dat een probleem? Moeten we daar bepaalde standaarden overheen leggen? Dat moeten we denk ik. En het perfide is: Men denkt, men heeft een complex probleem, nu moeten we beginnen complexere regelgeving te ontwikkelen, nog moeilijker stappen inbouwen en ervoor zorgen dat we dat allemaal kunnen sturen. De realiteit is anders. We zullen niet – tenzij we richting staatsvorgaven gaan – de innovatiekracht die we
hier zien bij elke stand, kunnen afremmen. En dat is ook goed zo. We hebben elke individuele nodig. Wat we echter wel nodig hebben, is inderdaad een systeem waar men, een beetje zoals u het zei, kan aanhaken, waar men al deze verschillende oplossingen gezamenlijk kan gebruiken. En het heeft veel te maken met het feit dat het systeem zelf dus niet gefragmenteerd mag zijn. De communicatie via het systeem moet functioneren. Er moeten bijvoorbeeld overal slimme meters hangen. En de data moeten voor iedereen beschikbaar zijn, zodat iedereen die
zo'n product heeft, zich daarop kan aansluiten. De signalen waarmee dit systeem werkt, moeten relatief eenvoudig zijn – dus niet heel complex en zeer gelaagd in de aansturing, want dan wordt het weer moeilijk – maar bijvoorbeeld alleen de prijs. Doordat we erheen gaan en zeggen, we hebben aan de ene kant de stroomprijs die ons vertelt hoeveel hernieuwbare of goedkope stroomproductie we momenteel hebben, dus de dynamische tarieven aan de ene kant, maar aan de andere kant hebben we ook een indicatie nodig wat
er met het net op dit moment gebeurt. Ja, en daar zouden bijvoorbeeld dynamische netvergoedingen zeer zinvol zijn. Alleen al met deze twee elementen kan men al zeer sterk signalen geven aan de markt, waar dan iedereen die zijn eigen VPP of oplaadnetwerk of wat dan ook heeft, mee kan werken. Want ik weet nu: Hoeveel is de stroom? Hoeveel kost de stroom? Hoeveel geeft het net mij ervoor nu flexibiliteit te leveren, doordat ik perspectivisch met Vehicle-to-Grid en andere oplossingen weer energie teruggeef respectievelijk momenteel minder afneem. En als ik het afneem,
is het gewoon duurder. Dan moet ik me bewust zijn: is het me waard? Voor iemand anders groeit de interesse om te zeggen: Oh, we hebben in onze innovatieve opstelling stroom die we beschikbaar kunnen stellen. En in deze mix creëren we een energiesysteem, niet met eilandoplossingen. Ik vind dat we in Duitsland twee benaderingen hebben. De ene is altijd een beetje: Oh, we moeten dit centralistisch denken, en de netbeheerders geven voor wat er gebeurt. En aan de andere kant begint elke individuele huiseigenaar
zichzelf met een PV-installatie en een batterij quasi energieautarkisch te maken. En ik vind dat daar juist het probleem ligt. Zo'n huis met een opslagsysteem en een zonne-installatie is een geweldige flexibiliseringsmogelijkheid. De opslag, de auto die daar staat – dat kun je ook gebruiken om het net te stabiliseren. Maar als de persoon probeert om zich zoveel mogelijk van het net af te grenzen, dan zijn dat allemaal veel individuele huizen die proberen zichzelf te optimaliseren. En als het niet lukt, hebben ze een enorm probleem en moeten ze plotseling weer terug naar het net.
Daar is het net niet op voorbereid. En we moeten op de een of andere manier kijken hoe we het probleem oplossen – alles samen in een connectiviteitsoplossing krijgen. Dat is de weg vooruit, begrepen. Maar als ik er nu zo over nadenk: zou u zeggen dat deze energiegemeenschappen zullen toenemen in Duitsland? Of zal het op hetzelfde niveau blijven? Wat is uw gevoel? Ik denk dat ze waarschijnlijk zullen toenemen, als er prikkels voor zijn. We zullen het nu zien, wanneer we de nieuwe regering hebben, hoe
het in zulke richtingen ook op lange termijn verder zal gaan – blijven deze prikkels bestaan, zijn er andere prikkels die in een andere richting gaan. Maar ik denk dat het op zich een goede zaak is. Maar ik denk niet dat het de doelstelling moet zijn om te zeggen: Oké, we zorgen ervoor dat we zoveel mogelijk individuele energiecommunities hebben, en de rest moet dan maar weer kijken hoe ze het redden. Begrepen. Uitstekend.
We kijken nu samen naar de toekomst, hoe de visie van de energietransitie en de energievoorziening zich in Duitsland zal ontwikkelen. En als ik naar u luister, zijn er verschillende drempels en verschillende knoppen waaraan gedraaid kan worden. Maar nu heel concreet: wat zou u zeggen dat er moet gebeuren, zodat AI niet alleen in deze eilandoplossingen en pilotprojecten wordt toegepast, maar op grote schaal in de energiesector? Hebben we nu in Duitsland concrete regelgeving nodig voor de energiesector met betrekking tot AI? Of zijn er bepaalde projecten die u gezien of waarover u gehoord
hebt, die men nu ook nog kan implementeren en initiëren? Ten koste van deze dataprivacy kunnen we aanzienlijke besparingen realiseren, zoals Bastian eerder noemde. Deze potentiëlen kunnen we alleen benutten als we deze data ook op grote schaal hebben. En ten tweede moeten ook al deze datasystemen meer geharmoniseerde API-interfaces ter beschikking stellen, die het mogelijk maken om deze transportmanagementsystemen etc., die ik eerder noemde, belastingsprofielen etc., dan ook eenvoudig te verkrijgen. Dat zouden de twee zaken zijn die me het meest te binnen schieten.
Dank u wel. Ik denk dat de taak van politiek en regelgeving is om infrastructuur voor ons te creëren.
Of het nu de wegen en de bruggen zijn aan de ene kant – aan de andere kant zijn het de netten respectievelijk, en daar is weer het punt van de slimme meter. We hebben gewoon een punt hier in Duitsland, waar we al tien jaar over hetzelfde onderwerp praten. We zouden eindelijk moeten beginnen met de uitrol van slimme meters. We zitten nog steeds op 2%. De andere landen om ons heen zitten op 90, 95%. Die zijn klaar. Groot-Brittannië zit op 60%. Die zijn echter wat later begonnen dan
alle anderen en hebben nu de turbo ingeschakeld. Daar moeten we nu ook eindelijk komen. En daarvoor hebben we een heel duidelijke oplossing nodig, want we hebben zoveel belangenconflicten eromheen – wie deze meetinrichtingen bezit, wie ze moet installeren, wie uiteindelijk het tarief erop zet en de stroom. Daarvoor hebben we vanuit de regelgeving heel duidelijk Duitslandwijd een oplossing nodig, hoe we deze uitrol vooruithelpen, waar duidelijk geregeld is hoe je kosteneffectief eenvoudige, intelligente apparaten in de kelders installeert bij
de mensen. Dus dat is al de kern. Richting AI – wat ook onderdeel van uw vraag was – is het zo: ik vind altijd, als de politiek zich bemoeit met het technologielandschap, vooral software, wordt het wild. Ook daar weer grondslagen creëren, infrastructuur creëren, om te zeggen: hoe moeten de data stromen? Hebben we centralistische dataopslag, waar alle data van alle slimme meters instromen en alle anderen daar toegang toe hebben, zoals we in andere landen hebben? Of zijn het allemaal kleine eilandoplossingen?
waar iedereen probeert zijn eigen kaasje te maken? Dat is waar invloed op bestaat. Hoe dan de individuele aanbieders en spelers op de energiemarkt met welke softwareoplossingen AI inzetten – daar kun je ook over de bredere AI-vraag zeker nog een kader scheppen, wat u aanhaalde. Hoe zit het met ethische bezwaren? Maar in de eigenlijke implementatie is het zoals met alle technologische zaken: wie sneller de betere oplossing heeft, die zal ook op de markt eerder winnen. En daar moeten we oppassen dat we niet door onnatuurlijke drempels proberen,
te vervormen, omdat we simpelweg spelers op de markt hebben die zeggen: "We willen daar niet in meegaan" of "We kunnen daar niet in meegaan." Maar omdat wij niet mee kunnen gaan of omdat wij niet willen investeren, mag het nu niemand doen? Dan bewegen we ons dus weer naar achteren. En dan blijven we bij 2% smart meter-uitrol en bij een energiesysteem dat niet toekomstbestendig is. Er schiet me nog iets te binnen: in elk geval zo snel mogelijk de dynamische nettarieven, die eerder werden genoemd, dynamiseren – zoals het mogelijk is – zodat, wanneer
we deze gegevens beschikbaar hebben, van de verschillende strengen – de duizenden netstrengenen die we in Duitsland hebben –, de prijzen dan dynamisch zijn en dynamische stroomtarieven door alle energieleveranciers worden aangeboden. Dan kan ook AI zijn volledige potentieel benutten, en V2G natuurlijk ook. Daarbij de nodige barrières die ik eerder heb genoemd zo snel mogelijk uit de weg ruimen. Ja, jullie hebben mijn laatste vraag eigenlijk vooruitgelopen. Ik wilde nog heel concreet vragen: Wat wensen jullie van de politiek en de regulering? Maar jullie hebben
eigenlijk nu al perfect geformuleerd wat er moet gebeuren. En daarom nemen we jullie punten in elk geval zo mee en appelleren we hier ook aan de toekomst. Daarom mag ik me nu ook alvast bij jullie bedanken en dit panel even kort samenvatten. AI is een drijvende kracht voor kostenefficiënte en duurzame energievoorziening. We hebben dynamische stroomtarieven die nu nog verder moeten worden uitgerold en ook waargenomen moeten worden, om transparantie voor de klanten te creëren en echt een nieuwe energievisie voor Duitsland en Europa te scheppen. Er gaat veel in
de eigen voorziening, in zelfstandige autarkieconcepten, maar het moet ook gaan om verbinden en om een harmonisatie en orkestratie van deze afzonderlijke systemen, waardoor we ons verbruik verder kunnen optimaliseren. Ik noteer: synergieën zijn belangrijk tussen de afzonderlijke actoren. We hebben ook gesproken over de smart meters en de vehicle-to-grid-concepten in de toekomst. Maar het gebrek aan interoperabiliteit is essentieel – dat moet
opgelost worden, en ook de compatibiliteit van de afzonderlijke systemen, zowel in de personenautosector als in de smart meter-sector. Deels zijn er natuurlijk zeer ingewikkelde eisen, en die moet men gewoon systematisch afbreken. Al met al, kortom: de datacommunicatie tussen de afzonderlijke stakeholders moet worden verbeterd, zodat we sneller vooruitkomen met de energietransitie en ook geweldige, futuristische, innovatieve bedrijfsmodellen in Europa en Duitsland kunnen bevorderen. We kunnen echt trots zijn dat we zulke geweldige denkers en zulke geweldige innovators hebben, en die moeten we nu ook
gewoon nog verder pushen. Dit was de aflevering hier, live opgenomen op de E-world, met Octopus Deutschland CEO Bastian Girodt. Ik hoop dat de discussie over de smart meter-uitrol, de uitdagingen door AI bij gegevenstoegang en gegevensbescherming, evenals de regelgevende drempels voor bidirectioneel laden u nieuwe inzichten heeft gegeven. Het is niet eenvoudig bij een smart meter-uitrol van onder de 2%. En we hebben absoluut een agnostische kijk op het onderwerp nodig bij de aansturing, met name dat men ook via de laadpalen zonder smart meter gateway kan werken
en minder overdreven gegevensbescherming, zodat efficiënter met AI kan worden omgegaan en de efficiënte kosten dan ook kunnen worden bereikt. Vooral nu energiekosten zo top of mind zijn bij iedereen en Duitsland onder deze kosten lijdt, hebben we een beetje meer pragmatisme in die zin nodig. En we hebben ook bedrijven nodig die steeds meer risico's dragen en in staat zijn sneller te innoveren, en een regelgeving die zich sneller en ten goede verandert. Blijf afstemmen voor verdere
spannende inzichten in de toekomst van energie – tot de volgende keer.
Welcome to the Smart Charge by RiDERgy Podcast. This is Claudio Geyken, founder and CEO of RiDERgy. This is your show to learn about all things energy management and smart charging innovation for electric vehicles and fleets.
Herzlich willkommen zu unserem Panel „AI Meets Energy – Welche Rolle spielt KI in der Energieversorgung von morgen?" Wie von Emily schon angekündigt: Mein Name ist Sofia Trojanowska und ich arbeite mit Energie- und Versorgungsunternehmen in Deutschland, aber auch in Europa zusammen zur Dekarbonisierung und Digitalisierung jener. Denn mein Ziel ist es, die Erderwärmung zu minimieren und unsere Gesellschaft vor der Erderwärmung zu retten. Mit diesem großen Weltziel gehen wir auch in dieses wunderbare Panel ran, denn KI als Treiber der Energiewende ist unabdingbar. KI-basierte Systeme sind entscheidend für die
Energiebranche, um die aktuelle Transformation der Energieversorgung zu meistern und sie zukunftsfest aufzustellen. Wir brauchen ein effizienteres Netzmanagement für das zunehmend volatile Energienetz, vorausschauende Wartung für das zunehmend komplexe Energienetz, auch erhöhte Cybersicherheit für die Digitalisierung in unserem Energienetz. Last but not least ist auch eine individualisierte Kundenkommunikation wichtig, um wiederkehrende Fragen effizient zu beantworten. Denn aktuell haben wir noch einen begrenzten Einsatz von KI in Pilotprojekten, und das wollen wir heute thematisieren. Das Ziel unseres Panels ist es, in unserer Expertenrunde über langfristige Lösungen, aber auch aktuelle Herausforderungen
zu sprechen und vielleicht auch einen Appell an die Regulierung und die Politik zu formulieren, um den KI-Einsatz in der Energiebranche flächendeckend zu gestalten. Wir hatten schon mit Christoph Bingener die Vorstellung von wunderbaren Start-ups. Und wenn ich hier das erste Mal auf der E-world bin, sehe ich auch unheimlich viele junge, dynamische Leute. Das heißt, es gibt nicht nur die alten Player im Energiebereich, sondern auch die jungen Menschen, die zunehmend innovieren und auch eine Bühne bekommen, was wunderbar ist. Dieses Panel – das will ich auch noch mal sagen – wird
aufgenommen im Rahmen eines Podcasts, wodurch wir dann auch noch mal mehr in den Austausch im Nachhinein gehen können. Ich bitte Sie alle um einen herzlichen Applaus für unsere zwei Speaker: Claudio Geyken, CEO und Gründer von RiDERgy,
und Bastian Gerold, CEO von Octopus Energy Germany.
Vielen Dank. Es ist wunderbar, dass ihr heute hier auf unserer Bühne seid.
RiDERgy ist ein Anbieter von B2B-Energiemanagementsoftware für die Kostenoptimierung von Elektroflotten. Ein wunderbares neues Engagement, eine tolle Technologie, die wir jetzt besprechen wollen. Danke schön, dass du da bist. Danke dir. Und danke auch dem Bitkom für die Einladung. Octopus Energy ist ein weltweit aktives Energietech-Unternehmen, ein Pionier erneuerbarer Energielösungen und Anbieter des Nullenergiekostenhauses, zudem einer der größten Investoren in erneuerbare Energien in Europa, was wir dringend brauchen. Das Portfolio beträgt 8,4 Milliarden €, so wie ich recherchiert habe. Willkommen. Danke, vielen Dank. Freut mich sehr, hier zu sein.
Gut, dann steigen wir gleich in unsere Diskussion ein – locker flockig. Ich wollte von euch gerne wissen, wie ihr momentan KI in euren Unternehmen einsetzt. Hat es schon eine Schlüsselrolle? Bewegt es sich da rein? Wie verhält es sich? Fangen wir mal mit RiDERgy an. Nochmal zum Verständnis – die Frage ist: Kannst du es wiederholen, wie du momentan KI in deinem Unternehmen einsetzt? Okay. Ja, also vielleicht zum Hintergrund ein bisschen Kontext. Es geht darum, dass wir sowohl am Depot und am Unternehmensstandort von Unternehmen Energie optimieren, aber dann
auch perspektivisch an verschiedenen Standorten – wie auch vom Vorredner ein bisschen angeteasert. Ein großes Problem, das wir jetzt im Hinblick auf die Energie- und Mobilitätswende haben, ist, dass wir verstehen müssen, wie jedes einzelne Fahrzeug verwendet wird – sei es von einem Arbeitnehmer, sei es von einem Logistiker, sei es ein Bus etc. Dafür mussten wir in der Vergangenheit nicht viel machen, es war beim Tanken nicht nötig. Aber in der Energiewelt, wie wir heute und morgen schon viel gesehen haben, ist es essenziell, dass diese Daten verwertet werden und die
Vorhersage präzise ist und mit Risiken eingeschätzt werden kann – hauptsächlich dafür, dass man die Vorhersage eines jeden einzelnen Fahrzeugs, sowohl in einer Flotte als auch im Heimbereich, treffen kann. Dafür ist es essenziell, dass KI benutzt wird. Es geht auch anders – es geht auch ohne KI, sei auch mal gesagt. Man kann auch mit Faustregeln und einfacheren Regeln erst mal agieren. Aber wenn wir die Optimierung gut machen wollen, ist das ein wesentlicher Baustein auch von RiDERgy. Zweitens: dadurch, dass wir als Modul, wenn man so will,
in dieser neuen Softwarewelt der Energiewelt agieren, ist es essenziell, dass wir in der Lage sind zu kooperieren, auch mit anderen Assets. Diese Daten und diese KI-Algorithmen der Vorhersage der Mobilität müssen im Zusammenspiel mit Batteriespeichern, mit der Vorhersage einer Solaranlage und mit den Energiemärkten und den Netzen im Zusammenklang agieren. Reinforcement Learning ist auch dort essenziell. Also wir sprechen – auch nur zum Verständnis vielleicht für diejenigen, die in der KI nicht so drinstecken – nicht von LLMs und Sprachmodellen, sondern wirklich von dem
was schon vor OpenAI stattgefunden hat. Deep Learning und Reinforcement Learning als die essenziellen Modelle, die für uns relevant sind. Verstanden. Das ist unheimlich interessant. Und ich kann mir auch vorstellen, dass die Datenintegration natürlich auch eine sehr wesentliche Rolle spielt. Wir werden darauf jetzt noch mal später zurückkommen. Und auch an dich, Bastian: Wie integriert ihr jetzt schon KI in eurem Geschäftsmodell? Also, wir haben da schon mehrere Ansätze. Ich glaube, man kann das grob clustern in zwei Bereiche. Das eine ist wirklich die Interaktion mit dem Kunden. Wir
fokussieren sehr stark darauf, enge Kundenbindungen aufzubauen und wirklich Top-Service zu liefern. Auch weil wir sagen: Den Kunden, den ich heute auf einem Standard-Lastprofil auf einem normalen Stromvertrag hervorragend begleite, das ist auch jemand, den wir mitnehmen können in die Zukunft der Energiewende, wenn es um viel komplexere Produkte geht. Wo benutzen wir da jetzt KI? Zum Beispiel: Wenn wir Kundenanfragen haben, haben wir Sprachmodelle, die uns helfen, eine Historie eines Kunden vorauszuwerten. Man kennt das alles: Man ruft an bei seinem Energieanbieter und
hat ein Problem. Und man muss jedes Mal das gesamte Problem wieder schildern, weil man den Ansprechpartner, den man hatte, jetzt zum ersten Mal hat. Dann erklärt man wieder von Adam bis Eva, was da alles passiert ist. Da sind E-Mails geflossen, da gab es unterschiedliche Telefonate zwischendurch. Bei uns läuft es so, dass unser System, mit dem wir arbeiten, das aggregiert. Wenn man anruft, hat der Agent, unser Customer-Service-Mitarbeiter, auf einmal die Übersicht: Was ist bisher passiert? Was ist die Problematik? Und an
welchem Schritt befinden wir uns? Das heißt, das gesamte Gespräch ist viel kürzer, präziser und schneller abgehandelt für den Kunden. Wir können einen höheren Service bieten und mehr Kundenanfragen beantworten. Das gilt beim Anruf, aber auch bei der E-Mail, wo KI uns unterstützen kann, schneller die richtigen Maßnahmen zu finden und die Antworten präziser auf den Kunden zuzuschneiden. Das war jetzt mal die Kundenseite. Auf der anderen Seite sehen wir die Entwicklung, die wir haben. Und wir sehen das ja hier
im Endeffekt an jeder Stelle: Erneuerbare Energien, Flexibilisierung, viel komplexere Systeme. Wie planen wir das alles? Wie gehen wir damit um, dass Strom einfach nicht mehr immer gleich aus der Steckdose kommt und gleich verbraucht wird, dass wir EVs haben, die zu gewissen Zeiten geladen werden sollten und zu gewissen Zeiten nicht geladen werden sollten? Es gibt erhebliche Datenmengen vom Netzbetreiber, Wetterdaten, die man mit reinnimmt, Verbrauchsdaten, die man mit reinnehmen soll. Diese Menge an Daten zu managen und darauf optimiert Strom einzukaufen beziehungsweise
das Netz zu stabilisieren, ist extrem schwierig für Menschen – es ist eigentlich zu komplex. Wofür so etwas besonders eine gute Aufgabe ist, sind KI- bzw. AI-Modelle. Die können das besonders gut. Und da nutzen wir sie heute auch schon. Ja, superinteressant. Ich habe auch ein bisschen recherchiert. Magic Inc. als Tool ist ja auch etwas, was ihr anwendet und entwickelt habt. Und in der Tat werden Antwortzeiten verkürzt und die Servicequalität gehoben. Und ich meine, bei uns allen ist es so: Wenn wir den Hörer in die Hand nehmen
und irgendwo anrufen, wollen wir schnell bearbeitet, verarbeitet und beraten werden und nicht unnötig Zeit vertrödeln mit Wartezeiten. Wunderbar. Dann gehen wir einmal in den Hauptteil der Diskussion rein: die aktuellen Herausforderungen. An dich, Claudio: Wenn wir über Betriebskosten für Elektrofahrzeuge nachdenken, sind die ja nicht unerheblich. Kannst du uns erklären, wie die KI-Lösung jetzt die Betriebskosten senkt und potenziell auch zukünftig Erträge generiert? Also, geht es mehr um die Lösungen zunächst? Okay.
Also, die Herausforderungen habe ich ja schon ein bisschen angedeutet. Noch mal kurz vertieft, damit man die Herausforderung versteht: Diese Vorhersage zu machen – das passiert, wie Bastian auch schon meinte, zum Teil noch manuell. Ein Fuhrparkleiter musste zum Teil seinen Fahrern sagen: Stecker rein, Stecker raus – tatsächlich manuell. Das kann natürlich bei ein paar Fahrzeugen noch funktionieren. Allerdings muss das dann automatisch gesteuert werden. Das ist eine große Herausforderung. Die Netzanschlussleistungen, die vorhanden sind, liegen meistens bei 80 kW –
ein üblicher Wert. Bei einer gewissen geringen Anzahl von Ladepunkten geht das noch ohne Energiemanagement, sonst drohen die Sicherungen zu fliegen. Und das ist ein Riesenproblem, weshalb der Pain einfach sehr groß ist, gerade bei Flotten mit mehr als wenigen Fahrzeugen. Die Betriebskosten, insbesondere bei Logistikern, wo die Margen sehr niedrig sind, stellen ein großes Problem dar: Sie wollen die TCO minimieren. Das geht über Lastspitzenkappung, bessere Energiebeschaffung sowie Solar- und Batteriespeicher-Kombination – so die Herausforderungen, die
uns als Unternehmen noch vorliegen. Welche Flotten haben denn genügend Elektrofahrzeuge, dass es sich lohnt, Kosten zu minimieren? Das ist eine große Herausforderung. Allerdings sehen wir auch, dass es immer mehr Flotten in Deutschland gibt – insbesondere die großen Corporates haben zum Teil Hunderte bis Tausende von Ladepunkten an ihren Standorten. Das sind die präferierten Kunden, bei denen wir optimistisch bis zu 50 % Energieeinsparungen erzielen können – realistisch und sehr konservativ gerechnet eher 10 bis 20 %. Und wenn bidirektionales Laden kommt, wird das auch
zu einem Riesentreiber noch werden, was Energieeinsparungen bedeutet. Was noch ein Problem ist, was wir so adressieren: Konventionelle Legacy-Systeme waren mit lokalen Controllern und mussten viel mit lokaler Hardware und Modbus – für diejenigen, die in der Technik sehr drinstecken – Protokolle agieren. Neuere, Cloud-basiertere Systeme und Echtzeit-Steuerung der Systeme ist auch eine der Kernlösungen, die wir am Markt bringen, wo wir nicht so stark gebunden sind, immer nur mit lokaler Hardware zu agieren.
Ja, sehr spannend. Also insbesondere Vehicle-to-Grid, um da jetzt nochmal ein bisschen reinzuklicken: Was denkst du, wann ist der Zeitpunkt? Wann werden wir Vehicle-to-Grid in Deutschland sehen? Eine Roadmap und die Herausforderungen – soll ich jetzt oder später darauf eingehen? Jetzt. Okay. Ja, bidirektionales Laden, sagen wir mal als Oberbegriff, und V2G als eines der Wege, das umzusetzen. Da gibt es, wie ich darüber denke, drei Dimensionen. Zum einen sind es die steuerlichen Abgaben, die glücklicherweise von Habeck zuletzt in Deutschland zumindest abgeschafft worden sind. Allerdings bleiben die Netzentgelte, und das
killt den Business-Case. Also sprich: die Regulatorik hat auf Netzentgelt- und steuerlicher Ebene noch Bedarf. Dann zweitens sprechen wir von Interoperabilität. Das sind Protokolle – ohne zu stark ins Detail reinzugehen – aber ISO 15118-20, OCPP etc. Da gibt es einige Protokolle, die noch nicht vollständig von allen Stakeholdern implementiert worden sind, um das zu erreichen. Und dann gibt es die elektrotechnische Ebene, wo wir bestimmte Ladesäulen mit AC/DC und Fahrzeuge mit AC/DC brauchen, die das können, allerdings noch nicht flächendeckend. Das heißt, um Bidirektionalität generell zu
ermöglichen, muss man an diesen Hebeln arbeiten. Gewisse Use-Cases sind jetzt schon möglich. Vehicle-to-Load hat, glaube ich, fast jedes Elektrofahrzeug mittlerweile. Das ist ganz cool, also wo man das Fahrzeug entladen kann für Bedarfe wie Camping oder andere Anwendungen. Und die anderen Use-Cases: Vehicle-to-Building wird als nächstes kommen, und V2G wird zu guter Letzt kommen, wo man dann auch in der Marktkommunikation gewisse Änderungen vornehmen muss. Ja, Marktkommunikation – eine Riesenchallenge. Jetzt auch nochmal eine Abschlussfrage für
dich, also jetzt für dieses Paket: Welche Hürden siehst du bei der Implementierung deiner Technologien bei Kunden? Sind das große Investitionen? Ist es der Prozess, sind es Daten? Was sagst du? Die Praxisimplementierungshürden. Ja, also Daten sind auf jeden Fall ein Thema. In der Mobilitätswelt gibt es verschiedene Systeme, die angewendet werden oder nicht angewendet werden: Telematik, ERP, TMS – also Enterprise Resource Planning, Stichwort SAP, und TMS. Flottenmanagement-Systeme – insbesondere Logistiker haben das viel. Und da gibt es viele, viele Systeme, also
dass man ein Tool hat, das das abstrahiert und in einer API zur Verfügung stellt – das ist ein Thema, was uns viel beschäftigt: wie man diese Mobilitätsdaten harmonisiert und bündelt. Und dann ist Know-how auch ein Thema, das mein Vorredner auch angesprochen hat – dem würde ich komplett zustimmen. Wir sind hier ein bisschen die Geeks in der Energieszene, sobald man dann wirklich in der Mobilitätswelt versucht, mit dem Fuhrparkleiter zu sprechen. Da ist noch viel Education nötig, was nicht böse gemeint ist. Aber das ist
vom Timing für solche Lösungen wie unsere zum Teil sehr schwierig. Da muss man wirklich den Richtigen finden, der auch in der Lage ist und auch will, das auf die Agenda zu setzen. Ich glaube aber, wir bleiben am Ball und sind überzeugt, dass je mehr E-Fahrzeuge in jeder Flotte am Markt sind, desto größer der Pain ist – und dann sind wir bereit. Verstanden. Ja, sehr interessant. Vielen Dank. Nun an dich, Bastian. Dein Null-Energiekostenhaus ist ja ein spannender Ansatz für nachhaltiges
Wohnen. Wie unterstützt KI hier die Optimierung von Energieverbrauch und Speicherung? Du hast ja schon einiges angesprochen, so Energiemanagementsysteme und so. Aber ich würde jetzt gerne nochmal verstehen, wie das in diesem Null-Energiekostenhaus passiert – oder bei uns zu Hause. Kannst du das ein bisschen beschreiben? Ja, durchaus. Das Thema ist – wer das nicht kennt: unser Zero-Bills-Haus, unser Null-Energiekostenhaus. Das ist ein Konzept – und nicht nur ein Konzept, das gibt es wirklich –, wo PV-Anlage, Speicher und Wärmepumpe verbaut sind in dem Haus. Wir haben einen Smartmeter
und wir haben dann die Technologieplattform – wir benutzen Kraken –, die im Endeffekt die Erzeugung, den Verbrauch, den Einkauf und den Verkauf von Strom an den Markt so optimiert, dass die Menschen, die in diesem Haus wohnen, 0 € für ihre Stromrechnung zahlen und demnach auch für ihre Heizrechnung, weil sie eine Wärmepumpe haben. Das ist perspektivisch auf die nächsten sechs bis zehn Jahre ausgelegt. Das ist natürlich ein sehr komplexes Setup. Da geht es darum, genau zu optimieren, weil wir natürlich keinen Komfortverlust haben wollen in den
Häusern. Es geht nicht darum, irgendwie runterzuregeln oder zu steuern, was wir ja hier in Deutschland ganz gerne machen – diesen Weg über die Steuerbox, den wir einschlagen wollen, §14a, den Leuten Sachen zu reduzieren und wegzunehmen, wenn wir ein Problem im System sehen –, sondern vielmehr hinzugehen und zu sagen: Wie kann ich dieses Gebäude als virtuelles Kraftwerk sehen? Wie kann ich die Optimierungen darin umsetzen, die allein schon bedeuten können, dass man diese ganzen Komponenten gegeneinander optimiert? Und das hat ja nicht nur etwas mit Ist-Momenten zu tun
im Energiemarkt, sondern eben auch mit Prognose. Wie entwickelt sich das Wetter gerade? Wie sehen wir – jetzt wieder im Februar – das Wetter hat einen extremen Einfluss auf den Strommarktpreis. Das Wetter hat einen Einfluss darauf, wie stark die Erneuerbaren generiert werden oder nicht. Und diese Punkte muss man alle mit einrechnen in solche Optimierungen. Und dazu braucht man ein intelligentes System, das das übernimmt.
Ja, absolut spannend. Insbesondere wenn man sich vorstellt, dass man in einem Null-Energiekosten-Haus in der Zukunft leben kann. Vor fünf Jahren, vor zehn Jahren hätte man beide Lösungen noch gar nicht so wirklich greifen können. Und jetzt ist es eigentlich schon fast Realität. Richtig? Auch an dich, Bastian: Wenn ihr euer Geschäftsmodell skaliert – ihr habt ja angefangen, UK-seitig, in England, 2015, und dort seid ihr ja auch schon riesig. Ihr habt einen beträchtlichen Marktanteil, seid der Number-One-Energie-Market-Player in England. Wie wird sich das in Deutschland entwickeln? Was ist deine Vision für den deutschen Markt?
Tatsächlich, in Großbritannien sind wir innerhalb von acht, beziehungsweise inzwischen seit neun Jahren von einem Energie-Startup zum größten Energieanbieter des Landes gewachsen. Und das ist wirklich über Kunden hinweg – also Standard-Stromkunden und Energiekunden. Aber wir machen auch E-Leasing, wir machen Wärmepumpenverbau, wir machen Smartmeter-Verbau, wir machen Solar. Wir haben eben so innovative Konzepte wie Zero Bills Home oder wie Intelligent Octopus, was ein bisschen in deine Richtung geht – nur für den Einzelhaushalt: die Optimierung, die Ladeoptimierung von einzelnen EVs. Das wollen wir hier in Deutschland auch machen. Das ist unser Ansatz, weltweit zu sagen: Wir wollen alles das, was
wir in Großbritannien oder auch in anderen Märkten erprobt haben, in die jeweiligen Märkte bringen. Wir wollen auch hier einer der größten Energieanbieter werden, was Energiekunden angeht. Aber wir sind jetzt auch schon dabei, innovative Lösungen seit einem Jahr hier an den Markt zu bringen – eben das innovative Laden, das Zero Bills Home. Wir installieren Wärmepumpen deutschlandweit. Wir installieren Smart Meter, haben hier auf der Messe announced, dass wir Smartmetering-Services anbieten, um das ganze Thema Smartmetering in Deutschland nach vorne zu treiben. Wir haben recht große
Skalierungsziele. Sehr ambitioniert. Und Smart Meter sind wichtig – wir kommen gleich noch mal darauf zurück. Wenn ich mir jetzt die Herausforderungen teilweise anhöre – Dateninteroperabilität, verschiedene Industrien, die eigentlich zusammen miteinander arbeiten müssten – sehe ich einmal Automotive als Industrie, sehr wichtig natürlich für Deutschland, Manufacturing, dann die Energieindustrie und dann IT irgendwo auch so in diesem Triangle, in diesem Dreieck, als Bindeglied. Und wenn ich die Herausforderungen von euch höre: Teilweise haben wir noch nicht den Smartmeter-Rollout, damit wir die Daten nutzen können, um da
noch schneller und intelligenter arbeiten zu können. Aber auch bei dir: Daten für das Flottenmanagement. Mit welchem Stakeholder würdet ihr euch am liebsten unterhalten, um Veränderungen herbeizuführen? Lustige Frage, Claudio. Ja, wahrscheinlich der, der am mächtigsten ist in Deutschland – vielleicht dann Friedrich Merz, um ihn ein bisschen in die richtige Richtung zu lenken, die richtigen Prioritäten setzen zu lassen, nicht Fusionsenergie – und dann vielleicht die BNetzA, dass man da auch in die Richtung noch mal mehr macht. Und dann vielleicht auch die Einflussreichsten auf der Stadtwerke-Ebene, weil
das habe ich vielleicht nicht angesprochen: Die dynamischen Stromtarife sind ja eigentlich seit Januar dieses Jahres verpflichtend. Das Clean Energy Package 2019, durch das EU-Parlament gegangen, verpflichtete jeden Mitgliedstaat, bis 2021 eigentlich diese Implementierung zu machen, also dynamische Stromtarife zu implementieren. Jetzt sind wir in 2025. Jetzt müsste es eigentlich jeder Energieversorger machen, und de facto haben das die meisten immer noch nicht gemacht. Also eigentlich etwas Illegales, was meines Erachtens gar nicht geht, insbesondere in dem Land, wo wir, wenn wir bei Rot über die Ampel gehen, schon irgendwie gemeckert
wird. Und gut, es gibt innovative Energieversorger hier. Aber die sind halt manchmal erst mal auch loyal gegenüber ihrem anderen Energieversorger. Wir sind kein Energieversorger, wir sind Softwareanbieter. Wir sind natürlich dann abhängig von dem Stadtwerk oder dem jeweiligen Energieversorger, der dann solche Incentives der Flotte geben muss. Sonst hat die Flotte nichts davon – als Beispiel. Das ist eine große Herausforderung. Und da gibt es noch weitere Beispiele. Aber sehr, sehr spannend. Sehr gut. Also, darum geht es auch in einem Forum: hier kritisch zu
hinterfragen und zu schauen, mit wem man sprechen muss, um Veränderungen herbeizuführen, die auch konstruktiv sind. Auch an dich: Mit wem würdest du dich am liebsten austauschen, um weitere Veränderungen voranzutreiben? Das ist eine spannende Frage, weil das ist ja das Problem, das wir in Deutschland haben: diese extreme Fragmentierung, die wir am Markt haben. Wir haben von allem immer extrem viel – viele Netzbetreiber, viele Energieanbieter, viele Grundversorger, viele Stadtwerke. Jeder hat da irgendwie ein Thema drin. Jeder hat einen Stake. Jeder hat Interessen, die auch manchmal im Konflikt
miteinander liegen. Da sehe ich die Hauptherausforderung, weil wir müssen, damit wir erfolgreich werden, mit der Energiewende einen echten Systemwandel herbeiführen. Wir können nicht so weitermachen. Wir können nicht so tun, als wäre die Energiewende oder das neue Energiesystem etwas, was wir an unsere alten Systeme andocken könnten. Das wird uns tatsächlich mehrere 100 Milliarden mehr kosten. Oder wir müssen das Netz so viel mehr ausbauen, dass es möglich ist. Wenn wir wirklich sagen wollen, wir wollen Richtung Erneuerbare gehen und erneuerbarer Strom aus erneuerbaren Quellen ist der günstigste, den
wir je hatten, und er wird jedes Jahr günstiger. Nur wie wir den benutzen, wird halt schwierig in unseren Systemen. Und wenn wir zum Beispiel in Deutschland 2% Rollout mit Smartmetern haben, haben wir ein Problem, weil das ist der Kern eines solchen erneuerbaren Energiesystems, eines Energiesystems, das auf Flexibilität aufbaut. Also, mit wem würde ich reden wollen? Natürlich endet man am Ende bei Politik und Regulatorik, mit denen man darüber sprechen muss. Was müssen wir denn verändern, um wirklich Weichen zu stellen? Und wir brauchen mutige Entscheidungen und
da geht es mehr um Synergien, aber auch um das Potenzial von KI. Wenn wir uns daran zurückerinnern, als ChatGPT auf einmal auftauchte, waren wir alle so: „Okay, oh nein, KI. Wir haben Angst davor. Was passiert damit?" Aber letztendlich nutzen viele Leute ChatGPT und kommunizieren mit dem Tool. Und dieser böse Geist der KI ist so ein bisschen verschwunden, habe ich das Gefühl. Es ist eine theoretische Frage, aber habt ihr das Gefühl, dadurch, dass wir jetzt mehr und mehr auch auf persönlichem
Level KI nutzen durch ChatGPT, dass die Kommunikation mit und durch KI verbessert werden kann, was dann wiederum das Interoperabilitätsproblem bei vielen der Systeme verbessern könnte? Können wir KI jetzt schon vertrauen?
Ich kann gern was dazu sagen. Also ja, ich glaube, wir sollten eigentlich noch eine ganze Ecke weiter sein. Es kommt jetzt langsam, immer mehr Leute nutzen das. Aber ich glaube, wenn man sich umschaut in seinem Umfeld: Wer ist denn wirklich aktiv dabei und nutzt KI? Wer schafft es wirklich, da einen Nutzen für sich rauszuholen? Es sind immer noch viel zu wenig Leute. Und du hast es, glaube ich, ganz schön am Anfang geframt. Das ist auch so ein bisschen die deutsche Seele:
Kommt was Neues, ist das erstmal unheimlich. Gucken wir mal sehr, sehr, sehr vorsichtig. Vielleicht müssen wir einen kleinen Zaun drum machen und das erstmal beobachten, anstatt dass wir das embracen und sagen: „Cool, da ist was Neues. Das ist eine Technologielösung, mit der wir irgendwas bewegen können. Jetzt probieren wir das erstmal aus." Und das ist jetzt für KI auf der einen Seite. Aber wenn wir beim Energie-Business bleiben: Wir haben darüber gesprochen. Diese ganzen Themen Flexibilisierung – in vielerlei Köpfen und in vielerlei
Gesprächen geht es auch da immer noch darum: Wie managen wir das? Wie schaffen wir das zu kontrollieren? Wie schaffen wir das zu steuern und zu dimmen, anstatt zu sagen: „Hey, wo sind denn die Benefits, die wir hebeln können?" Menschen leben zukünftig in Häusern und zahlen nichts mehr für ihren Strom und ihre Heizung. Das sind die Benefits, in die wir uns bewegen. Von daher, an dem Punkt: Ich glaube, wir müssen alle noch interaktiver werden mit diesen Medien, mit KI, und die
anwenden, um wirklich rauszukommen aus diesem Buzzword-Ding – alles hat jetzt eine KI, alles hat eine AI-Lösung, ob's sinnvoll ist oder nicht, wir machen's jetzt dran, weil es auf jeden Fall gut ist, vorne draufzuschreiben –, sondern: Wo sind denn wirklich die Use Cases, wo es was bringt? Und das ist wirklich durchs Ausprobieren. Wir müssen es mal machen, man muss es in Trial Cases machen, nicht nur in theoretischen Konzepten. Und das ist ein anderes Thema, finde ich, wo wir Deutschen relativ
gut sind: darüber zu reden, was wir denn machen könnten, wenn denn etwas anderes gewesen wäre. Diese Gespräche auch Richtung Politik zu sagen: „Ja, wenn sich diese und jene Rechtsprechung ändern würde, dann könnten wir ja alle." Aber wir machen nicht, weil wir ja nicht dürfen. Sondern eher mal hinzugehen – gerade wir als Unternehmen in dieser zukunftsweisenden Branche, in der wir unterwegs sind – und zu sagen: „Wir investieren auch mal was in Leuchtturmprojekte, die vielleicht noch nicht auf einem hundertprozentigen Product-Market-Fit aufbauen, die noch nicht 100
% von der Regierung und von der Regulatorik abgedeckt sind, sondern wo wir sagen: Okay, aber wir können schon mal beweisen, das geht einen Schritt in die richtige Richtung. Das ist was, was Menschen da draußen wollen, und das ist was, was uns die Energiewende weiterbringt." V2G ist so ein Case. Da reden wir jetzt seit Jahren darüber. In groß angelegten Trials habe ich bis heute noch keinen gesehen, wo wirklich auch ein ökonomischer Benefit mal herausgearbeitet wird. Wenn wir das mal in einer Region haben, dann werden wir relativ schnell
sehen, dass wir diese theoretischen Gespräche von „Was sind denn die Probleme, die wir haben?" hin zu „Mega, was hat denn alles gut funktioniert?" switchen können. Was mir noch einfällt, nochmal kurz runtergebrochen: KI als Oberbegriff – die Historie der KI geht ja bis in die 1950er Jahre tatsächlich zurück. Machine Learning kam irgendwann, glaube ich, in den 90ern, und insbesondere Amazon oder Netflix – die Empfehlungsalgorithmen basieren auf Machine Learning. Und dann kam irgendwann mal das, was wir sozusagen jahrelang benutzt haben, ohne vielleicht
dass man sich mal so bewusst ist. Und dann jetzt viel aktiver benutzen wir ChatGPT und LLMs, seit es sie gibt. Und ich glaube, diese Berührungspunkte schaffen weniger Ängste. Und das ist gut. Und in der Energiewelt würde ich sagen, werden wir gewisse Berührungspunkte haben, ähnlich wie bei OpenAI, die viel aktiver sind. Und gewisse Sachen werden im Hintergrund passieren. Und dann, wie beim autonomen Fahren schon bei Waymo in San Francisco oder woanders gesehen, gewöhnen die Leute sich extrem schnell dran und denken dann gar nicht mehr so dran. Das ist so
wo ich glaube, die Vision auch hinsehe, wie die KI sich entwickelt, dass es so eine Art Internet wird. Und plötzlich haben wir uns daran gewöhnt. Ans Smartphone haben wir uns daran gewöhnt. Und dann wäre es schwer, sich etwas anderes vorzustellen. Und diese Gefahren, die würde ich auch nicht ganz abschreiben, dass die KI – da gibt's ja führende KI-Forscher und Elon Musk etc., die sich da Gedanken machen und das auch als Risiko sehen. Also ich würde die Risiken auch gar nicht komplett verneinen. Da müssten wir schon, und da in
dem Sinne nochmal gut für die EU. Ich finde, die EU wird immer kritisiert, aber es ist richtig, dass wir versuchen, eine gewisse Regulatorik zu schaffen und gewisse Risiken vorherzusehen. Und insbesondere in der kritischen Infrastruktur der Energie müssen wir da auch gewisse Risiken abfedern. Nichtsdestotrotz bin ich wieder bei Bastian, dass man sagt: Lasst uns einfach Sachen anpacken und ausprobieren. In gewissen Skalen ist es auch gut und man muss nicht überregulieren. Verstanden. Man sieht ja immer, dass in den Vereinigten Staaten die
großen exponentiellen digitalen Geschäftsmodelle auf den Markt kommen und dort halt eben auch sehr mutig ausprobiert werden und dann paar Jahre später ähnlich in Europa vorhanden sind. Aber ich glaube, es wäre sehr gut, wenn wir einfach ein bisschen mal die Münze drehen und auch selber sehr stark innovierend mit unseren hervorragenden Talenten in Europa aktiv werden. Wir bleiben jetzt auch nochmal bei dir, Claudio. Wenn ich an deine Technologie denke – und ich hab's auch einmal ganz kurz angesprochen – kann deine Technologie im Rahmen eines VPP auch an andere Stakeholder
auf dem Markt angedockt werden? Weil ich höre jetzt auch sehr viel auf der Messe: Jeder baut sein eigenes. Aber eher wie Android oder Linux sind offene Standards essenziell, sonst haben wir ein Chaos und keine Symphonie, die wirklich miteinander interagieren muss. Und da, ganz einfach gesagt: Ich glaube, viele haben das auf dem Schirm, gute Standards zu etablieren. Und ich glaube auch, innovative Player müssen auch offen denken und sich nicht abschotten und denken, dass sie alles alleine machen werden. Ja, da bin ich komplett bei dir
in the wake of.
Gehen wir zu der nächsten Frage einmal so weiter. Zurück zu deinem Nullkosten-Energiehaus.
Ich sehe diese Energiegemeinschaften, die wir jetzt auch schon seit 2023 im Erneuerbare-Energien-Gesetz verankert haben, als einen sehr sinnvollen Synergiepartner für zum Beispiel Nullenergie-Haus-Konzepte. Wie beobachtest du diese erneuerbaren Energiegemeinschaften in Deutschland? Wir haben zwischen 800 bis 1.700 Bürgerenergiegemeinschaften in Deutschland. Ist das sozusagen eine Gruppe, die euch beflügelt, und beflügelt ihr jene zurück? Also jetzt im großen Kontext der Synergien. Ich würde sogar noch mal ein bisschen rauszoomen im Kontext der Synergien, weil natürlich ist es positiv. Und es ist auch gut. Diese Energie-Communities haben eben dann
im Kleinen schon gezeigt, wo die Zukunft hingeht. Eben, dass man über eine Vernetzung und Nutzung der Ressource Energie und ein Sharing und die Optimierung dadurch für eine Gesamtgruppe etwas hebelt, was man nicht hat, wenn man das im Einzelnen macht. Aber das müssen wir größer denken. Es bringt uns ja nichts, wenn wir viele von diesen Energie-Communities haben, die dann untereinander wieder nicht miteinander kommunizieren. Und das geht auch ein bisschen in deine erste Frage zuvor zurück. Ist das so ein
bisschen: Wo müssen wir denn hin? Wenn jetzt jeder hier seine eigenen Lösungen baut, ist das ein Problem? Müssen wir da irgendwelche Standards drüber stülpen? Wir müssen das, glaube ich. Und das Perfide ist: Man denkt, man hat ein komplexes Problem, jetzt müssen wir anfangen, komplexere Regulatorik zu entwickeln, noch schwierigere Stufen einbauen und sicherstellen, dass wir das alles steuern können. Die Realität ist eine andere. Wir werden nicht – außer wir gehen Richtung staatliche Vorgaben – die Innovationskraft, die wir
hier sehen an jedem Stand, nicht einbremsen können. Und es ist auch gut so. Wir brauchen jede einzelne. Was wir aber brauchen, ist eben ein System, wo man, ein bisschen wie du es gesagt hast, andocken kann, wo man all diese unterschiedlichen Lösungen gemeinschaftlich nutzen kann. Und es hat sehr viel damit zu tun, dass das System selbst eben nicht fragmentiert sein darf. Die Kommunikation über das System muss funktionieren. Es müssen zum Beispiel überall Smart Meter hängen. Und die Daten müssen für alle verfügbar sein, damit jeder, der
so ein Produkt hat, sich daran andocken kann. Die Signale, mit denen dieses System arbeitet, müssen relativ einfach sein – eben nicht sehr komplex und sehr vielschichtig in der Steuerung, weil dann wird's wieder schwierig – sondern zum Beispiel der Preis allein. Dadurch, dass wir hingehen und sagen, wir haben auf der einen Seite den Strompreis, der uns aussagt, wie viel erneuerbare oder günstige Stromproduktion wir momentan haben, also die dynamischen Tarife auf der einen Seite, aber auf der anderen Seite brauchen wir auch eine Indikation, was
mit dem Netz gerade passiert. Ja, und da wären zum Beispiel dynamische Netzentgelte sehr sinnvoll. Allein mit diesen zwei Elementen kann man schon sehr stark Signale geben in den Markt, wo dann jeder, der sein eigenes VPP oder Charging-Netzwerk oder irgendetwas hat, mitarbeiten kann. Weil ich weiß gerade: Wie viel ist der Strom? Wie viel kostet der Strom? Wie viel gibt mir das Netz dafür, jetzt Flexibilität bereitzustellen, indem ich perspektivisch mit Vehicle-to-Grid und anderen Lösungen wieder Energie zurückgebe beziehungsweise momentan weniger abnehme. Und wenn ich es abnehme,
ist es halt einfach teurer. Dann muss ich mir bewusst sein: Ist es mir wert? Für jemand anderen steigt das Interesse zu sagen: Oh, wir haben in unserem innovativen Set-up, wo wir Strom haben, den können wir zur Verfügung stellen. Und in diesem Mix schaffen wir ein Energiesystem, nicht mit Insellösungen. Ich finde, wir haben in Deutschland zwei Ansätze. Das eine ist immer so ein bisschen: Oh, wir müssen das zentralistisch denken, und die Netzbetreiber geben vor, was passiert. Und auf der anderen Seite fängt jeder einzelne Häuslebesitzer
an, sich mit einer PV und einer Batterie quasi energieautark zu machen. Und ich finde, gerade da drin liegt das Problem. So ein Haus mit einem Speicher und einer Solaranlage ist eine super Flexibilisierungsmöglichkeit. Der Speicher, das Auto, das da steht – das kann man auch nutzen, um das Netz zu stabilisieren. Wenn die Person aber versucht, sich möglichst vom Netz abzugrenzen, dann sind das alles viele Einzelhäuser, die versuchen, sich zu optimieren. Und wenn es aber nicht klappt, haben die ein Riesenproblem und müssen dann plötzlich wieder zurück zum Netz.
Darauf ist das Netz nicht vorbereitet. Und wir müssen irgendwie schauen, wie wir das Problem lösen – alles zusammen in eine Connectivity-Lösung hinzubekommen. Das ist der Weg nach vorne, verstanden. Aber wenn ich jetzt so darüber nachdenke: Würdest du sagen, dass diese Energiegemeinschaften zunehmen werden in Deutschland? Oder wird es beim gleichen Niveau bleiben? Was ist so dein Gefühl? Ich glaube, sie werden wahrscheinlich zunehmen, wenn es die Anreize dafür gibt. Wir werden es jetzt sehen, wenn wir die neue Regierung haben, wie
es in solche Richtungen auch langfristig weitergehen wird – bleiben diese Anreize bestehen, gibt es andere Anreize, die in eine andere Richtung gehen. Aber ich glaube, per se ist es eine gute Sache. Aber ich glaube nicht, dass es die Zielsetzung sein sollte zu sagen: Okay, wir schauen, dass wir möglichst viele einzelne Energie-Communities haben, und der Rest muss dann wieder schauen, wie er klarkommt. Verstanden. Wunderbar.
Wir blicken jetzt gemeinsam in die Zukunft, wie die Vision der Energiewende und der Energieversorgung sich in Deutschland gestalten wird. Und wenn ich euch zuhöre, gibt es verschiedene Hürden und verschiedene Stellschrauben. Aber jetzt nochmal ganz konkret: Was würdet ihr sagen, muss passieren, damit KI nicht nur in diesen Insellösungen und Pilotprojekten angewendet wird, sondern flächendeckend in der Energiebranche? Brauchen wir jetzt in Deutschland konkrete Regulierungen für die Energiewirtschaft hinsichtlich KI? Oder gibt es bestimmte Projekte, die ihr gesehen oder von denen ihr
gehört habt, die man jetzt auch noch umsetzen und anstoßen kann? Auf Kosten dieser Datenprivatsphäre können wir deutliche Einsparungen erzielen, wie Bastian vorhin erwähnt hat. Diese Potenziale können wir nur heben, wenn wir diese Daten auch flächendeckend haben. Und zweitens müssen auch diese ganzen Datensysteme harmonisiertere API-Schnittstellen zur Verfügung stellen, die es erlauben, diese Transportmanagementsysteme etc., die ich vorhin erwähnt habe, Lastgänge etc., dann auch einfach zu bekommen. Das wären so die zwei Sachen, die mir am meisten einfallen.
Danke schön. Ich glaube, die Aufgabe von Politik und Regulatorik ist, Infrastruktur für uns zu bereiten.
Seien es jetzt die Straßen und die Brücken auf der einen Seite – auf der anderen Seite sind es die Netze beziehungsweise, und da ist wieder der Punkt Smart Meter. Wir haben einfach einen Punkt hier in Deutschland, wo wir seit zehn Jahren über dasselbe Thema reden. Wir müssten mal mit dem Smart-Meter-Rollout anfangen. Wir sind immer noch bei 2 %. Die anderen Länder um uns herum sind bei 90, 95 %. Die sind fertig. Großbritannien ist bei 60 %. Die haben aber etwas später angefangen als
alle anderen und haben jetzt den Turbo eingeschaltet. Da müssen wir jetzt auch endlich hinkommen. Und da braucht man eine ganz klare Lösung, denn wir haben so viele Interessenkonflikte drumherum – wer diese Zähleinrichtungen besitzt, wer die verbauen soll, wer nachher den Tarif draufbringt und den Strom. Da brauchen wir von der Regulatorik ganz klar deutschlandweit eine Lösung, wie wir diesen Rollout voranbringen, wo klar geregelt ist, wie man kostengünstig einfache, intelligente Geräte in die Keller verbaut bei
den Menschen. Also das ist schon mal der Kern. Richtung KI – was auch Teil deiner Frage war – ist es so: Ich finde immer, wenn sich die Politik in die Technologielandschaft, vor allem Software, einmischt, wird's wild. Da auch wieder Grundlagen zu schaffen, Infrastruktur zu schaffen, zu sagen: Wie sollen die Daten fließen? Haben wir zentralistische Datenspeicher, wo alle Daten von allen Smart Metern reinlaufen und alle anderen darauf Zugriff haben, wie wir es in anderen Ländern haben? Oder sind es alles kleine Insellösungen?
wo jeder versucht, seinen eigenen Käse zu machen? Das ist, worauf Einfluss besteht. Wie dann die einzelnen Anbieter und Player im Energiemarkt mit welchen Softwarelösungen wie KI einsetzen – da kann man auch über die größere KI-Frage sicherlich noch eine Klammer setzen, was du angesprochen hast. Was ist mit ethischen Bedenken? Aber in der eigentlichen Umsetzung ist es wie mit allen technologischen Sachen: Wer schneller die bessere Lösung hat, der wird halt auch am Markt eher gewinnen. Und da müssen wir aufpassen, dass wir eben nicht durch unnatürliche Hürden versuchen,
es zu verzerren, weil wir einfach Player am Markt haben, die sagen: „Wir wollen da nicht mitgehen" oder „Wir können da nicht mitgehen." Aber weil wir nicht mitgehen können oder weil wir nicht investieren wollen, darf es jetzt keiner machen? Dann bewegen wir uns halt wieder nach hinten. Und dann bleiben wir bei 2 % Smart-Meter-Rollout und bei einem Energiesystem, das nicht zukunftsfähig ist. Mir ist noch eine Sache eingefallen: auf jeden Fall so schnell wie möglich die dynamischen Netzentgelte, die vorhin angesprochen wurden, dynamisieren – so wie es geht – damit, wenn
wir diese Daten zur Verfügung haben, der verschiedenen Stränge – der Tausende von Netzsträngen, die wir haben in Deutschland –, dann die Preise dynamisch sind und dynamische Stromtarife von allen Energieversorgern angeboten werden. Dann kann auch KI sein volles Potenzial haben, und V2G natürlich auch. Dazu die nötigen Barrieren, die ich vorhin erwähnt habe, so schnell wie möglich aus dem Weg räumen. Ja, ihr habt meine letzte Frage eigentlich vorweggenommen. Ich wollte noch mal ganz konkret fragen: Was wünscht ihr euch von der Politik und der Regulierung? Aber ihr habt
eigentlich jetzt schon perfekt formuliert, was zu tun ist. Und deshalb nehmen wir eure Punkte auf jeden Fall so mit und appellieren hier auch an die Zukunft. Deshalb darf ich mich jetzt auch schon bei euch bedanken und dieses Panel einmal kurz zusammenfassen. KI ist ein Treiber für kosteneffiziente und nachhaltige Energieversorgung. Wir haben dynamische Stromtarife, die jetzt noch weiter ausgerollt werden müssen und auch wahrgenommen werden müssen, um Transparenz für die Kunden zu schaffen und wirklich eine neue Energievision für Deutschland und Europa zu schaffen. Es geht viel in
die Eigenversorgung in eigenständige Autarkiekonzepte, aber es soll auch ums Verbinden gehen und um eine Harmonisierung und Orchestrierung dieser einzelnen Systeme, wodurch wir dann unseren Verbrauch weiter optimieren können. Ich notiere mir: Synergien sind wichtig zwischen den einzelnen Akteuren. Wir haben auch von den Smart Metern gesprochen und den Vehicle-to-Grid-Konzepten in der Zukunft. Aber die mangelnde Interoperabilität ist essenziell – die muss
gelöst werden, und auch die Kompatibilität der einzelnen Systeme, sei es im Pkw-Bereich, aber auch im Smart-Meter-Bereich. Teilweise gibt es natürlich sehr komplizierte Anforderungen, und die muss man einfach systematisch runterbrechen. Alles in allem, kurzum: die Datenkommunikation zwischen den einzelnen Stakeholdern muss verbessert werden, damit wir schneller mit der Energiewende vorankommen und auch tolle, futuristische, innovative Geschäftsmodelle in Europa und Deutschland vorantreiben. Wir können wirklich stolz darauf sein, dass wir solche tollen Denker und solche tollen Innovatoren haben, und die gilt es jetzt auch
einfach noch weiter zu pushen. Das war die Folge hier, live von der E-World aufgenommen, mit dem Octopus Deutschland CEO Bastian Girodt. Ich hoffe, die Diskussion über den Smart-Meter-Rollout, die Herausforderungen durch KI beim Datenzugang und Datenschutz sowie die regulatorischen Hürden für bidirektionales Laden hat euch neue Einblicke gegeben. Es ist nicht einfach bei unter 2 % Smart-Meter-Rollout. Und wir brauchen unbedingt eine agnostische Sichtweise auf das Thema bei der Steuerung, insbesondere, dass man auch über die Ladesäulen ohne Smart-Meter-Gateway rangehen
kann und weniger übertriebenen Datenschutz, damit effizienter an die KI herangegangen werden kann und die effizienten Kosten dann auch erreicht werden können. Vor allem jetzt, wo Energiekosten so im Top of Mind aller sind und Deutschland unter diesen Kosten leidet, brauchen wir ein bisschen mehr Pragmatismus in dem Sinne. Und wir brauchen auch Unternehmen, die zunehmend Risiken tragen und in der Lage sind, schneller zu innovieren, und eine Regulatorik, die sich schneller und zum Besseren ändert. Bleibt dran für weitere
spannende Einblicke in die Zukunft der Energie – bis zum nächsten Mal.
Notities bij de aflevering
Live von der E-World: In dieser Folge spreche ich mit Bastian Gierull, CEO von Octopus Energy Deutschland, über die dringendsten Herausforderungen der Energiewende. Warum steckt der Smart Meter Rollout bei unter 2 % fest? Welche regulatorischen Hürden behindern bidirektionales Laden? Und wie kann KI effizienter eingesetzt werden, wenn wir Datenschutz pragmatischer betrachten? Eine spannende Diskussion über die Zukunft der Energie, mit konkreten Lösungsansätzen für eine smarte, flexible und kosteneffiziente Stromversorgung. 📢 Hört rein und erfahrt, wie wir die Energiewende wirklich beschleunigen können!